Özel haber/Ebru Şahin
Eski Süper Lig hakemi ve FIFA VAR hakemi Hakan Ceylan Türk Havadis’e yaptığı değerlendirmede Türk futbolunda hakemliğin mevcut yapısını, yaşanan güven sorununu ve VAR sisteminin etkilerini ele aldı. Ceylan, özellikle hakemler üzerindeki baskının geldiği noktaya dikkat çekti.
Türk futbolunda hakemlik ve güven krizi
Türk futbolunda hakemliğin en büyük sorununun güven kaybı olduğunu belirten Ceylan, futbol paydaşları arasında karşılıklı güvenin zedelendiğini ve her kararın altında art niyet arandığını ifade etti.
Hakemlerin sadece saha içini değil kulüplerin, medyanın ve taraftarların oluşturduğu büyük baskıyı da yönetmek zorunda kaldığını söyledi. Ceylan, şu ifadeleri kullandı:
“Bana göre temel sorun futbol paydaşları arasındaki karşılıklı güvenin zedelenmiş olması ve her kararın altında bir art niyet aranmasıdır. Hakemler sadece 90 dakikayı değil, kulüplerin, medyanın ve taraftarların oluşturduğu devasa bir toplumsal beklentiyi de yönetmek zorunda kalıyorlar. Sürekli bir savunma pozisyonunda kalma hakemlik müessesesinin gelişimini engellediği gibi bu güzel oyunun ruhunu da yaralıyor.”
Dijital baskı dönemi
Hakemliğin geçmişte daha saygı çerçevesinde değerlendirildiğini belirten Ceylan, günümüzde dijitalleşmeyle birlikte hakemliğin bir itibar sınavına dönüştüğünü dile getirerek, “Eskiden hatalarımız konuşulsa bile kişiliğimize ve emeğimize duyulan temel bir saygı kırıntısı her zaman mevcuttu. Hakemliğimin son yıllarından itibaren ise dijital dünyanın da etkisiyle hakemlik saha içindeki bir görevden çok herkesin fütursuzca saldırabildiği bir itibar sınavına dönüştü ve bu durum sahadaki ve tribündeki samimiyeti bitirdi” dedi.
Sahada otorite kaybı
Teknik anlamda gelişim yaşansa da saha içindeki iletişimin geriye gittiğini söyleyen Ceylan, doğal otoritenin kaybolduğuna dikkat çekti. Ceylan, “Teknik imkanlar ve eğitim kalitesi anlamında hakemliğimiz çağ atlamış olsa da, sahadaki o samimi "insan insana" diyalog maalesef çok geriye gitti. Eskiden bir bakışımızla sağladığımız o doğal otorite ve karşılıklı saygı bugün yerini her kararın mikroskopla incelendiği ve hakemin bir figüran gibi görüldüğü soğuk bir ortama bıraktı” dedi.
Avrupa ile fark ve artan baskı
Türkiye’de hakemler üzerindeki baskının Avrupa’ya kıyasla daha sert olduğunu belirten Ceylan, hataların kişiselleştirildiğini söyledi. Şu cümleleri sarf etti:
“Avrupa’da hakem oyunun bir parçası ve bir profesyonel olarak görülürken, bizde maalesef her kararın altında bir komplo teorisi aranması baskıyı insani boyutun dışına taşıyor. Oradaki meslektaşlarımız bir hata yaptığında sadece o pozisyon tartışılırken, bizde ise o hata hakemin şahsiyetine ve geçmişine yapılan topyekûn bir saldırıya dönüşüyor. Hakemlik dışında kalan hayatı ve hatta ailesi dahi bu saldırıdan nasibini alıyor.”
Sistem ve hakem yetiştirme sorunu
Hakem performansının artırılması için sistemin hakemi koruyan bir yapıya dönüşmesi gerektiğini belirten Ceylan, sadece teknolojik yeniliklerin yeterli olmadığını belirtti. Hakem,“Sistem, hakemi sadece futbol oyunun sarf malzemesi olarak görmekten vazgeçip oyunun doğal bir parçası olarak koruma altına almalı. Saha içindeki ve en önemlisi saha dışındaki tacizlere karşı sıfır tolerans politikasıyla o eski saygınlık geri kazandırılmalıdır. Hakemlik algısı değişmeden, sadece teknolojik yeniliklerle, sistemsel değişikliklerle sahadaki performansın kalıcı olarak iyileşmesi mümkün görünmüyor.” dedi.
VAR sistemi ve tartışmalar
VAR sisteminin tartışmaları bitirmediğini sadece biçim değiştirdiğini belirten Ceylan, artık saha içinden çok ekran başındaki kararların sorgulandığını belirterek, şu ifadeleri kullandı:
“Teknoloji kuşkusuz büyük skandalların önüne geçti. Türkiye’de VAR, maalesef 'açık ve bariz hata' prensibinden uzaklaşarak protokolü yok sayma pahasına oyunun her anına müdahale eden bir 'ikinci hakem' gibi kullanılmaya başlandı."
Gelecek vizyonu
Türk hakemliğinin geçmiş başarılarının geleceğe ışık tuttuğunu kaydeden hakem, uluslararası arenada yeniden güçlü bir varlık gösterilebileceğini söyleyerek “Türk hakemliğinin geçmişte Şampiyonlar Ligi finalinden Dünya Kupası yarı finallerine kadar uzanan o devasa başarı arşivi aslında bugün neler yapabileceğimizin en net yol haritasıdır” dedi.
Hakemlere tavsiye
Aktif hakemlere de mesaj veren Ceylan, dış etkenlerden uzak durulması gerektiğini söyledi. Ceylan, şu tavsiyelerde bulundu:
“Aktif hakemlere en büyük tavsiyem dışarıdaki dijital gürültüye kulaklarını tıkayıp sadece kendi teknik ve kişisel gelişimlerine odaklanmaları. Avrupa’yı bir hedef belirleyip kurallar ve protokollerden sapmadan hedeflerine koşmaları.”
