Özel Haber / İlkay Gürler
Sosyal medyanın çocuklar ve ergenler üzerindeki etkisi giderek artarken, dijital dünyada beğeni ve takipçi sayıları gençler için birer başarı ölçütüne dönüşmüş durumda. Konuya ilişkin Türk Havadis’e değerlendirmelerde bulunan Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Prof. Dr. Özgür Öner, bu durumun gençlerin öz saygısını doğrudan şekillendirdiğini belirtti. Dijital dünyadaki tatmin arayışının bir bağımlılığa dönüşebileceği uyarısında bulunan Öner, siber zorbalığa uğrayan çocuklarda görülen okul reddi, ani öfke veya içe kapanma gibi değişimlerin kritik birer sinyal olduğunu vurguladı. Uzman, çocuklardaki ani davranış değişikliklerinde istismar ihtimalinin mutlaka göz önünde bulundurulması gerektiğini hatırlattı.
“Beğeni ve takipçi sayısı kimliği şekillendiriyor”
Çocuk ve Ergen Psikiyatristi Prof. Dr. Özgür Öner, sosyal medyadaki beğeni ve takipçi sayılarının gençler için artık bir başarı kriteri haline geldiğini ifade etti. Bu sayıların gençlerin öz saygısını doğrudan etkilediğini vurgulayan Öner, "Genç kendisini 'sosyal medya fenomeni' veya 'influencer' gibi tanımlamaya başladığında, bu durum kimlik algısının bir parçası haline gelir. Dolayısıyla bu kimlik özelliğine yönelen herhangi bir tehdit, kişiyi çok daha derinden etkileyecektir" uyarısında bulundu.
“Tatmin kaynağı ne kadar dijital dünya odaklı olursa, bağımlılığı da o oranda artacaktır”
Onaylanma ihtiyacının zamanla bir bağımlılığa dönüşebileceğine dikkat çeken Prof. Dr. Öner, her paylaşımın veya tarz değişiminin takipçiler tarafından takdir edilmesine verilen aşırı önemin genci kendi isteği dışında davranmaya ittiğini söyledi. Öner, bu süreci şu sözlerle açıklıyor:
"Kişinin davranış tercihleri ve duygu durumu, gitgide daha fazla sosyal medya tarafından belirlenmeye başlar. Kişinin tatmin kaynağı ne kadar dijital dünya odaklı olursa, bağımlılığı da o oranda artacaktır."
Siber zorbalıkta davranışsal ve duygusal uyarı sinyalleri
Sosyal medyada beğeni ve onay arayışının yarattığı riskler arasında öne çıkan siber zorbalık, çocuklar üzerinde önemli travmatik etkilere yol açabilmektedir. Özgür Öner, siber zorbalık maruziyeti sonrası çocuklarda kaygı, depresyon, saldırganlık ve öfke gibi hem içe hem de dışa yönelik belirtiler görülebileceğini belirtti. Öner, diğer belirtileri ise şöyle sıraladı:
“Uyku ve iştah değişiklikleri, akademik başarıda düşüş, alkol ve madde kullanımı ile sosyal içe çekilme sık görülen emarelerdir. Çocuk okula gitmek istemeyebilir veya sosyal medya kullanımı aileden gizli hale gelebilir. Tehdit edilen gençlerde, açıklanamayan bir para ihtiyacı artışı gözlemlenebilir, harçlığı çok daha hızlı bitebilir veya değerli eşyalarının kaybolduğu fark edilebilir.”
“Siber zorbalık ileri boyutlara ulaşırsa risk artar”
Prof. Dr. Özgür Öner, siber zorbalığın ileri boyutlara ulaşması halinde riskin daha da arttığına dikkat çekerek, “Uç örneklerde kendine ya da başkalarına zarar verme davranışları ile öz kıyım düşünceleri ortaya çıkabilir” dedi. Daha önce psikiyatrik zorlukları bulunan gençlerde mevcut sorunların şiddetlenebileceğini belirten Öner, “Bir gençte aniden ortaya çıkan tüm davranışsal ve duygusal değişikliklerde istismar ihtimali mutlaka akla gelmelidir” şeklinde konuştu.
