Özel Haber: İlkay Gürler
Türkiye’de mikroplastikler artık yalnızca denizlerde değil, sofralara kadar ulaşıyor. Yapılan araştırmalar kirliliğin göllerden akarsulara, topraktan gıda zincirine kadar yayıldığını gösteriyor. Uzmanlara göre bu tablo kirliliğin belirli bölgelerle sınırlı kalmadığını ve ekosistemin tamamına yayıldığını ortaya koyuyor. Özellikle su kaynakları ve tarım alanlarında tespit edilen mikroplastikler, hem çevre hem de insan sağlığı açısından riskin büyüdüğüne işaret ediyor. Günlük yaşamda fark edilmeden kullanılan plastik ürünlerin zamanla parçalanarak bu sürece katkı sunduğu belirtiliyor.
KİRLİLİĞİN TEMELİNDE KULLANIM ALIŞKANLIKLARI YATIYOR
Ekoloji uzmanı Tuncay Neyişçi, plastiklerin yayılmasındaki sorunun temelinde insan davranışlarının yer aldığını vurguladı. Neyişçi, “Plastik de dahil hiçbir malzeme tek başına çevreyi kirletmez. Asıl belirleyici olan insanın kullanım biçimidir” ifadelerini kullandı.
Neyişçi, bilinçli kullanım ve doğru atık yönetiminin önemine dikkat çekerek, “Bilinçli insan plastiği gelişi güzel çevreye atmaz, geri dönüşümünü sağlar ve yeniden kullanımını mümkün kılar. Hiçbir mal ya da hizmet tek başına çevre dostu ya da zararlı değildir. Bunu belirleyen, üretimden geri kazanıma kadar tüm süreçlerde insanın kendisidir” dedi.
KARADENİZ’DEN SOFRAYA UZANAN GÖRÜNMEZ ZİNCİR
Karadeniz’de yapılan çalışmalarda kilometrekare başına milyonlarca mikroplastik parçacığı tespit edildi, aynı araştırmalarda bu parçacıkların farklı balık türlerinde de bulunduğu belirlendi. Uzmanlar akarsular aracılığıyla her yıl milyarlarca mikroplastik parçacığının denizlere taşındığını ifade etti. Kirliliğin yalnızca suyla sınırlı kalmadığına dikkat çekilirken, Türkiye’nin farklı bölgelerinde yapılan analizler tarım topraklarında da mikroplastik birikimi olduğunu ortaya koydu.
PLASTİK ATIK YÜKÜ BÜYÜYOR
Greenpeace Türkiye tarafından paylaşılan bilgilere göre plastik kaplar ve ambalajlar, uygun kullanılmadığında insan sağlığı açısından risk oluşturabiliyor. Özellikle ısıya maruz kalan plastiklerin zararlı kimyasallar salabildiği belirtilirken sorunun yalnızca kullanım değil aynı zamanda atık yönetimi olduğu vurgulandı.
Türkiye’ye son yıllarda yüz binlerce ton plastik atık ithal edildiği, bu atıkların bir kısmının doğaya bırakıldığı ya da yakıldığı ifade edildi. Yapılan ölçümlerde bazı bölgelerde toprakta binlerce kat daha fazla kimyasal tespit edilirken, Akdeniz’den alınan örneklerin büyük bölümünde plastik bulunması kirliliğin deniz ekosisteminde de ciddi boyutlara ulaştığını ortaya koydu.
