Özel Haber / Tevhide İrem Zorlu
Fotoğraf / İlkay Gürler
Modern tıbbın sunduğu imkanlarla artık "iyileşmez" gözüyle bakılan pek çok vaka, erken teşhis ve doğru tedavi protokolleri sayesinde tamamen sağlığına kavuşabiliyor. Ancak bu başarı tablosunda en kritik rolü, hastalığın henüz başlangıç aşamasında fark edilmesi oynuyor.
Erken tanı ana başat unsur!
Tedavi başarısındaki en önemli faktörün erken teşhis olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Demir, şu ifadeleri kullandı:
Artık son 40 yılda özellikle onkolojik tedavilerdeki gelişmelerle beraber çocukluk çağı kanserlerinde %80'in üzerinde şifa şansı var. Yani bu çocuklar iyileşiyorlar ve çoluk çocuğa karışıyorlar. Bu bizim için çok değerli ve önemli. Fakat bu tedavi başarısında bu oranları yakalayabilmek her zaman mümkün değil. Burada da en önemli faktör; yüksek oranda tedavi şansı elde etmek için erken tanının konulması. Maalesef çok ileri bir yakınma aşamasında hasta bize geldiğinde, ileri evrede bir tanı koyduğumuzda hem tedavi şansı azalıyor hem de daha çoklu tedavilerle daha düşük başarı elde etmiş oluyoruz.
Sadece cerrahiyle %90 başarı şansı
Hastalığın evresine göre tedavi sürecinin değiştiğini belirten Demir, “Örneğin bir nöroblastom 4. evrede geldiğinde, yaşı da 18 ayın üzerinde ise bu yüksek risk grubuna girer ve tedavi şansı çoklu kemoterapiler, radyoterapiler, immünoterapilere rağmen %40'ları maalesef aşamıyor. Ama siz bu çocuğu aynı hastalıkta evre 1 ve 2'de tanısını koyarsanız o zaman kemoterapi ve radyoterapi almaksızın, bakın hiç ek bir tedavi almaksızın sadece cerrahiyle %90 üzerinde tedavi şansı var. Dolayısıyla belirti ve bulguların farkında olmak bu çocuklarımızın tedavisinde ana başat unsur olarak kendisini gösteriyor" dedi.
Ailelerin dikkat etmesi gereken belirtiler
Prof. Dr. Demir, ailelerin hangi durumlarda vakit kaybetmeden bir onkolojik değerlendirme istemesi gerektiğini ise şu sözlerle aktardı:
Morluklar ve kanamalar: "Cildinde farklı bölgelerde morluklar kolayca oluşuyorsa, burun kanaması sık oluyorsa, diş eti kanamaları oluyorsa ya da idrarında kırmızı renkli bir renk değişikliği oluyorsa mutlaka onkolojik değerlendirme yapılmalı"
Şişlikler: "Koltuk altında, boyunda lenf bezlerinin büyümesi, kollarda, bacaklarda ve gövdede herhangi bir şişlik, karın şişliği bizim için önemlidir. Böbrek tümörlerinde anneler genelde çocuklarını banyo yaptırırken ya da göbeğini okşarken bir şişlik fark ederler. Vücudun herhangi bir yerinde anormal bir bombelik olduğunda çocuk değerlendirilmeli"
Ateş ve halsizlik: "Kilo kaybı, gece terlemesi ve ateş bizim için çok önemlidir. Eğer bir çocukta halsizlik, bitkinlik, yorgunluk, kilo kaybı, gece terlemesi veya ateş varsa onkolojik değerlendirme istiyoruz. Özellikle 5 günden fazla süren bir ateş durumunda onkolojik süreçlerin dışlanması gerekir"
Gözde 'kedi gözü' bulgusu: "Bebeklerde fotoğraf çektiğimizde göz bebeklerinde kırmızı refle olması gereken bulgudur. Ama o kırmızı refle beyaza dönüşmüşse, yani kedi gözü gibi bir parlama görüyorsak bu bir göz tümörü olan retinoblastom olabilir. Derhal göz hekimine başvurulmalı"
Kemik ağrıları: "11-12 yaşından sonra 'büyüme ağrısı' denilerek geçiştirilen ağrılarda kemik tümörleri aklımızda bulunmalı. Bu ağrıların özelliği; gece uyandırır, genelde tek taraflıdır, giderek şiddetlenir ve medikal tedavilere yanıt vermez"
Yeni nesil tedaviler: İmmünoterapi ve akıllı ilaçlar
Tedavideki yeni ufuklara değinen Demir, hedeflenmiş tedavilerin önemini vurguladı:
En önemli yeniliklerimiz terapiler yani hedeflenmiş tedaviler, bir diğeri de immünoterapiler. Bunlar küçük moleküller ve onkolojik yaklaşımlarımızda çığır açtı. Hatta bazı hastalıklarda tek bir ağızdan ilaçla çok ciddi olarak tümörü tedavi eder hale geldik. İmmünoterapi şöyle çalışıyor: Biz bir ilaç veriyoruz, gidip tümöre bağlanıyor ve vücuda 'Burada bir düşman var' diye alarm veriyor. Bağışıklık sistemi tümöre saldırmaya başlıyor. Bununla beraber yüksek riskteki tedavi şansımız %40'lardan %60'lara yükseldi.
Prof. Dr. Demir son olarak, "Eğer çocuklarının genel durumlarında bir farklılık görüyorlarsa, vücutlarının herhangi bir yerinde şişlik varsa, beklenmedik ve olağan dışı davranışlar fark ediyorlarsa derhal doktorlarına başvursunlar" diyerek sözlerini tamamladı.
