Özel Haber / Berfin Türegün
Ramazan ayı yaklaşırken tavuk etinde fiyatların yaklaşık yüzde 15 yükselmesi üzerine Ticaret Bakanlığı devreye girdi. Bakanlığın, iç piyasadaki artışı sınırlamak amacıyla tavuk ihracatını durduracağı öğrenildi. Alınan kararın, ramazan boyunca iç arzı artırarak fiyatların kontrol altına alınmasını amaçladığı ifade ediliyor. Ancak karara yönelik tepkiler de büyüyor. Türk Havadis’e konuşan Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliği Başkanı Abdullah Koç, kararın tamamen üretici zararına olduğunu belirterek tepki gösterdi.
“BU İŞİN PATLAYACAĞI YER ÜRETİCİDİR”
Markette tavuk eti fiyatının 71 liradan satıldığını belirten Türkiye Kanatlı Hayvan Eti Üreticileri Birliği Başkanı Abdullah Koç, şunları söyledi:
“Bizim tavuğa ihracat yasağı gelmiş. Sebebini anlamaya çalışıyoruz. Aynı yerde ekmeğe baktım, 1 kg buğday ekmeği 72 lira. Ekmekten de ucuz tavuk. Şimdi baktığınız zaman zarar eden bir sektöre ihracat yasağı geliyor. Fiyat dalgalanması olmaması gerekçesiyle. Açıkçası bizi ikiye ayırmak lazım. Biz üreticiyiz, bir de bu işin sanayisini yapan ve ihracatını yapan sanayiciler var. Markasını bildiğiniz firmalar var. Konu her ne kadar bizi direkt olarak ilgilendirmese de nihayetinde bu işin patlayacağı yer üreticidir. Neden? Üretici her şekilde fiyatı aşağı çeker, satamıyoruz der, miktarı aşağı çeker. Ama burada zarar görecek kesin biziz. Aslına bakarsanız ihracat yasağı sanayiciye koyulmuş gibi gözükse de aslında bizi vuran bir şey. Ama Türkiye'de birçok sektörde üreticinin zarar ettiğini zaten biliyoruz. Bunların arasında da batmayan, zarar etmeyen, bu işi bırakmayı düşünmeyen bir biz vardık. Bizi de herhalde o noktaya götürmek istiyorlar. Gidişat onu gösteriyor şu anda.”
ÜRETİM DÜŞECEK, ÜRETİCİ GEÇİM SIKINTISI ÇEKECEK
Üretimde daha önceden de zorlandıklarının altını çizen Abdullah Koç, “Bundan sonra daha da zorlanacağız gibi. Çünkü bu olay eğer gerçekleşirse üretim mutlaka kısılır. Çünkü yurt dışına gönderdiğiniz ciddi bir miktar var, Türkiye üretiminin yüzde 20’si yurt dışına gidiyor. Bu malı siz yurt dışına göndermezseniz iç piyasada bu mal satılmaz. Çünkü bu kadar bir tüketiminiz yok iç piyasada. Böyle olunca da üretim düşer. Üretim düştüğü zaman da zaten geçim sıkıntısı olan üretici daha da zor duruma düşer.” dedi.
ÜÇ FİRMANIN ZAMMI TÜM SEKTÖRE FATURA EDİLİYOR
Bakanlığın belirttiği yüzde 15’lik zammın 3 firmaya ait olduğunu söyleyen Koç, şöyle konuştu:
“Ortada bir haksız rekabet varsa eğer bunu bu şekilde suistimal eden bir firma varsa gider söylersiniz ve cezasını kesersiniz. Ülkenin tavukçularına niye bunu mal ediyorsunuz? Siz birisi hırsızlık yaptığı zaman ülkeyi komple nasıl cezalandırırsınız? Birisi yanlış yapıyorsa onu cezalandırırsınız. Ama siz birisi yanlış yaptı diye bütün sektörü, bütün ülkeyi suçlayamazsınız veya bunu bu şekilde yargılayamazsınız. Şu an tavuk fiyatı maliyetin altında satılıyor. Bunu da Tarım Bakanlığı onaylıyor. Devletin bir organı fahiş fiyat uygulanıyor ve fırsatçılık yapıyorlar derken devletin bir diğer organı sanayicinin zarar ettiğini söylüyor. Burada biz bunun neden yapıldığını tam olarak anlamış değiliz. Bunun gerekçesini de bilmiyoruz. Söylenen enflasyon eğer gıda fiyatlarındaki artışsa Ramazan öncesi özellikle. Biz zaten zarar ediyoruz. Hani ne yapmamızı istiyorlar? Biz batarsak Türkiye'de tavukçuluk azalırsa veya biterse daha mı ucuza tavuk yiyecek bu üretici ve tüketici?”
“KIRMIZI ET 900 LİRA, TAVUK ETİ NEDEN HEDEFTE?”
Koç, devletin tavukçuluk sektörüne yaklaşımını şu sözlerle eleştirdi:
“Biz bu üretimi nasıl yapalım? Bu ülkede iyi giden bazı şeyleri bozmak istiyorlar anladığım kadarıyla. Ben şuna inanmıyorum, ‘gıda fiyatı çok yüksek de bu insanlar ucuza tavuk yesin’ de diyorlarsa ya ekmekten ucuza bir protein kaynağı olmaz herhalde yani. E şimdi bu böyle değilken o zaman ekmeğe de müdahale etsinler. Şimdi siz ülkenizde 800-900 liraya kırmızı et satılırken kilogramı 70 lira olan tavuğun neyini sorguluyorsunuz? Kırmızı eti de devlet kendi eliyle üretiyor. Peki devlet niye kendi eliyle ürettiği kırmızı ete müdahale etmiyor? Ayrıca devlet Erzincan'da Et ve Süt Kurumu üzerinden üretim yapıyor. Kendi maliyetleri şu anda oradaki maliyetleri 90 lira bandında. Bir kilo tavuğu üretmek için kendi ürettikleri tavuğu kendi fabrikalarında, devlet eliyle üretilen tavuk 90 liraya mal oluyor. Şu an markette 71 liraya geliyor. Bunu açıklayabilen varsa açıklasın, ben açıklayamıyorum.”
“18 BİN TAVUKÇUNUN KADERİNİ 17 KİŞİNİN ELİNE VERMİŞSİNİZ”
Kararın arkasında farklı durumlar olduğunu düşündüklerini belirten Abdullah Koç, “Biz artık gerçekten suistimal edildiğini düşünüyoruz veya sektörün gerçekten bu ülkede ileri gitmesini istemediklerini düşünüyoruz. Başka da bir izahı yok gibi duruyor şu an için. Siz Türkiye'de on 18 bin tane tavukçunun kaderini 17 kişinin eline vermişsiniz. 12 tane firma var onlarla istişare ediyorlar. Bizimle hiçbir istişare yok. Konuyla ilgili bakanlıkla biz kimiz ki biz de istişare edeceğiz? Kendi aralarında çelik çomak oynuyorlar orada. Sanki yapılan sanayiciye gibi gözükse de sonunda bizi vuruyor. Bakın geçen yılın başından beri 1 kuruş zam yapmadım ben. Devlet diyor ya hani 'yüzde 15 zam yapıldı’, ‘fırsatçılık yapıldı’ diye. Zammı ben yapmadım. Yapanla uğraşsın, benimle neden uğraşıyor?” şeklinde konuştu.
