Böbrek hastalıkları dünya genelinde büyüyen ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Güncel verilere göre dünya genelinde yaklaşık 850 milyon kişi böbrek hastalığıyla mücadele ediyor. Uzmanlar hatalı yaşam alışkanlıkları ve çevresel etkenlerin etkisiyle bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da artabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye’de ise tablo dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. Yaklaşık 7,5 milyon kişinin kronik böbrek hastası olduğu belirtilirken, bu durum her 6-7 erişkinden 1’inin risk altında olduğu anlamına geliyor. Böbrek hastalıklarının çoğu zaman belirti vermeden ilerlemesi nedeniyle tanı süreci gecikebiliyor ve hastalık geri dönüşü olmayan böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebiliyor.
Acıbadem Altunizade Hastanesi Nefroloji Uzmanı Doç. Dr. Zuhal Atan Uçar, böbrek sağlığını korumada düzenli kontrollerin büyük önem taşıdğunu belirterek, sağlıklı beslenme, yeterli sıvı tüketimi, tuz tüketiminin azaltılması ve ilaçların hekim kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguladı. Uçar, erken teşhis için yılda bir kez ultrason taramasının önemine de dikkat çekti.
Günlük alışkanlıklar böbrek sağlığını doğrudan etkiliyor
Diyabet, böbrek hastalıklarının en yaygın nedenleri arasında yer alıyor. Araştırmalar, tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık yüzde 30-40’ında böbrek hasarı gelişebildiğini gösteriyor. Uzun süre yüksek seyreden kan şekeri, böbreklerin süzme sisteminde kalıcı hasar oluşturabiliyor ve diyaliz ya da böbrek nakline kadar ilerleyebilen sonuçlara yol açabiliyor.
Hipertansiyon da böbrek sağlığını tehdit eden önemli risk faktörlerinden biri olarak öne çıkıyor. Kontrolsüz hipertansiyonu olan kişilerde kronik böbrek hastalığı riski 3-4 kat artıyor. Uzmanlar düzenli tansiyon takibi ve tedaviye uyumun hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Aşırı tuz tüketimi, obezite ve sigara kullanımı da böbrek sağlığını olumsuz etkileyen faktörler arasında yer alıyor. Türkiye’de günlük tuz tüketiminin önerilen miktarın yaklaşık 3 katı olduğu belirtiliyor. Uzmanlar tuz tüketiminin azaltılmasının kan basıncını düşürdüğünü ve böbrek fonksiyon kaybını yavaşlatabildiğini ifade ediyor.
Takviye ürünler ve ilaç kullanımı gizli risk oluşturabiliyor
Bilimsel çalışmalar, vitamin, mineral, protein tozları ve kreatin gibi takviye ürünlerin kontrolsüz kullanımının böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koyuyor. Özellikle diyabet, hipertansiyon veya böbrek hastalığı bulunan kişilerde bu ürünlerin hasarı hızlandırabileceği belirtiliyor.
Ağrı kesici ilaçların bilinçsiz kullanımı da böbrek sağlığı açısından risk oluşturuyor. Uzmanlar kısa süreli kullanımın bile bazı durumlarda ciddi böbrek hasarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Sigara kullanımının da böbrek damarlarında hasara yol açarak kronik böbrek hastalığı riskini artırdığı belirtiliyor. Uzmanlar böbrek sağlığının korunması için sigaradan uzak durulması gerektiğini vurguluyor.
