Özel Haber / İlkay Gürler
Danıştay 10. Dairesi, HPV aşısının ulusal aşı programına alınması talebiyle açılan davada emsal bir karar verdi. Sağlık Bakanlığı’nın ret kararını iptal eden mahkeme, idarenin 12 yıl önceki eski verileri esas almasının sağlık hakkına aykırı olduğuna hükmetti.
Türk Havadis’e konuşan Kadın Doğum Uzmanı Prof. Dr. Murat Öz, HPV aşısının rahim ağzı kanserine karşı en etkili koruma yöntemlerinden biri olduğunu belirterek, aşının özellikle erken yaşta uygulanmasının koruyuculuğu artırdığını söyledi. Aşının yüksek oranda koruma sağlamasına rağmen tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Öz, düzenli tarama programlarının da aksatılmaması gerektiğine dikkat çekti.
“HPV çoğu zaman geçiyor, ancak herkes için aynı değil”
Prof. Dr. Murat Öz, HPV enfeksiyonlarının büyük kısmının kendiliğinden temizlendiğini belirtti. Ancak bazı durumlarda bu sürecin uzayabildiğine dikkat çeken Öz, özellikle yüksek riskli HPV tiplerinin daha kalıcı olabildiğini vurguladı. Murat Öz, “HPV 16 ve 18 gibi yüksek riskli tiplerde virüsün vücuttan temizlenmesi daha zor ve uzun sürebilir” ifadelerini kullandı. Sigaranın da önemli bir risk faktörü olduğunu belirten Öz, “Sigara, bağışıklık yanıtını baskılayarak HPV’nin vücutta kalma süresini uzatır” dedi.
Bağışıklık sistemi belirleyici rol oynuyor
HPV ile mücadelede bağışıklık sisteminin kritik olduğuna işaret eden Murat Öz, kronik hastalıklar ve bağışıklığı baskılayan durumların süreci olumsuz etkilediğini söyledi. “Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlarda virüsün temizlenmesi gecikir ve kansere dönüşüm riski artar” diyen Öz, çok sayıda partnerle temasın da yeni HPV tiplerine maruziyeti artırarak süreci zorlaştırdığını ifade etti.
Öz, virüsün vücuttan atılmasını kolaylaştıran faktörlere de değinerek, “Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimi bağışıklık sistemini güçlendirir” dedi.
“HPV aşısı erken yapıldığında daha yüksek koruma sağlar”
HPV aşısının etkisine ilişkin bilgi veren Öz, günümüzde kullanılan 9’lu aşının önemli bir koruma sağladığını belirtti. “Aşının içerdiği 9 tip, rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde 90’ından sorumludur. Aşılanan toplumlarda kanser ve öncül lezyonlar yüzde 80-90 oranında azalıyor” ifadelerini kullandı.
Aşının erken yaşta yapılmasının önemine de dikkat çeken Öz, “HPV aşısı ne kadar erken yapılırsa koruyuculuğu o kadar yüksek olur, ancak her yaşta fayda sağlar” dedi.
"Aşı koruyor ama tarama şart"
Aşının uzun süreli koruma sağladığını belirten Prof. Dr. Öz, “Aşıdan 10 yıl sonra bile koruyucu antikor düzeyi yüzde 98’in üzerinde kalıyor” dedi. Ancak tüm HPV tiplerini kapsamadığını hatırlatan Öz, “Bu nedenle aşı olunsa bile düzenli tarama ihmal edilmemeli” uyarısında bulundu.
Türkiye’de uygulanan tarama programlarına da değinen Öz, düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti. “Rahim ağzı kanseri tanısı alan kadınların yarısından fazlası hayatında hiç smear testi yaptırmamış kişilerden oluşuyor” diyen Öz, erken teşhisin hayati olduğunu vurguladı.
“HPV aşısı hem kadınlar hem de erkekler için gereklidir”
HPV’nin yalnızca rahim ağzı kanseriyle sınırlı olmadığını vurgulayan Murat Öz, “HPV anal bölge, penis ve baş-boyun kanserlerinin de önemli bir nedenidir” dedi. Özellikle ağız tabanı ve dil kökü kanserlerinin büyük kısmının HPV ile ilişkili olduğunu belirten Öz, “Bu yüzden aşı hem kadınlar hem de erkekler için gereklidir” diye konuştu.
“Devlet desteği şart”
HPV ile mücadelede bireysel çabanın yeterli olmadığını belirten Prof. Dr. Murat Öz, kamusal adımların önemine dikkat çekti. Öz, “Gerçek ve kalıcı çözüm, devletin bu aşıyı tüm çocuklara ücretsiz sunmasıdır” diyerek, birçok ülkenin HPV aşısını ulusal programına dahil ettiğini hatırlattı.
