Türkiye Büyük Millet Meclisi yasama faaliyetlerini hızlandırmak ve Genel Kurul’daki sert tartışmaları disiplin altına almak amacıyla iç tüzükte köklü bir değişikliğe hazırlanıyor. Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un talimatıyla hazırlanan ve Fransa Parlamentosu’nun uygulamalarını örnek alan taslak kürsüde düzeni bozan milletvekillerine maaş kesintisi ve Meclis’e giriş yasağına kadar uzanan ağır yaptırımlar öngörüyor.

MECLİS’TE AVRUPA MODELİ ARAYIŞI

Türkiye Büyük Millet Meclisi son yıllarda Genel Kurul’da sık sık yaşanan gerginlikler, fiziksel tartışmalar ve yasama sürecinin tıkanması nedeniyle iç tüzükte köklü bir değişiklik için düğmeye bastı. Meclis Araştırma Hizmetleri Başkanlığı tarafından hazırlanan ve milletvekillerine dağıtılan “Fransa Parlamentosunda Yasama, Denetim ve Bütçe Süreçleri Raporu” değişikliğin temel referans metni oldu.

Hazırlanan raporun Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş’un talimatı doğrultusunda oluşturulduğu belirtiliyor.

DÖRT KADEMELİ “FRANSIZ USULÜ” DİSİPLİN

Taslak düzenlemeye göre milletvekillerinin Genel Kurul’daki davranışları dört kademeli bir disiplin sistemiyle cezalandırılacak. Özellikle kürsü işgali, hakaret, tehdit ve fiziki müdahale gibi eylemler ağır yaptırımlar kapsamına alınacak:

  • Sözlü ihtar: Düzene davet niteliğinde olacak, maddi yaptırım içermeyecek.

  • Tutanaklara geçen uyarı: Resmi kayda girecek, milletvekilinin maaşından 1/4 oranında kesinti yapılacak.

  • Kınama: Disiplinin ağırlaşması halinde maaş kesintisi yarım maaşa kadar çıkacak.

  • Geçici uzaklaştırma: En ağır ceza kapsamında vekilin 2 ay maaşı kesilecek, ayrıca 15 birleşim boyunca Genel Kurul’a katılması ve Meclis binasına girişi yasaklanacak.

Modelin esin kaynağı olan Fransa Parlamentosu Avrupa’da disiplin yaptırımlarını en sert uygulayan yasama organlarından biri olarak biliniyor.

KANUNLAR KOMİSYONDA “PİŞECEK”

Türkiye Gazetesi’nin aktardığına göre iç tüzük değişikliğinin tek hedefi disiplin değil. Taslakta yasama kalitesini artırmak için “Komisyon Odaklı Model” de öne çıkıyor. Buna göre:

Bu modelle “kanunların yeterince tartışılmadan Genel Kurul’dan geçirildiği” eleştirilerinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

AYM ENGELİ HATIRLATMASI

Benzer bir düzenleme 2018 yılında da iç tüzüğe eklenmiş ancak Anayasa Mahkemesi maaş kesintisi öngören hükümleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmişti. Bu nedenle yeni taslağın hazırlanmasında AYM’nin önceki iptal gerekçelerinin dikkate alındığı ve hukuki zeminin daha güçlü kurulmaya çalışıldığı ifade ediliyor.