Anlaşmanın sadece uçak alımıyla sınırlı kalmadığı; uçak motoru parçalarından tedarik garantilerine, hatta milyarlarca dolarlık gümrük vergisi indirimlerine kadar çok katmanlı bir paket içerdiği açıklandı.
Sadece uçak değil, "Tedarik ve vergi" paketi
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, havacılık sektöründeki bu dev adımın yanı sıra sanayi tedarik zinciri ve gümrük vergileri konusunda da kritik maddelerin masada olduğu belirtildi.
Bakanlık, küresel piyasaların seyrini değiştirecek anlaşmanın detaylarını şu sözlerle duyurdu:
Anlaşmaya göre ABD, uçak motoru parçaları ve bileşenleri için Çin’e kesintisiz tedarik garantisi sağlayacak. Ayrıca iki taraf, ekim ayında varılan gümrük vergisi ateşkesinin uzatılması için ortak çalışacak. Hedef; her iki ülkenin de 30 milyar dolar veya daha fazla değerdeki üründe karşılıklı gümrük vergisi indirimi sağlaması.
"Trump 150 istedi, Şi 200 verdi"
ABD Başkanı Donald Trump, 15 Mayıs’ta Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmiş ve zirvenin ardından bu tarihi siparişi ilk duyuran isim olmuştu. Trump, Boeing’in beklentilerinin bile aşıldığını belirterek şu dikkat çekici ifadeleri kullanmıştı:
Bugün kabul ettikleri en büyük şeylerden biri de 200 uçak sipariş edecek olmaları. Bu gerçekten devasa bir olay. 200 büyük uçak, Amerika’da çok fazla istihdam anlamına geliyor. Aslında Boeing 150 uçak istiyordu, ancak Şi Cinping cömert davranarak 200 verdi.
Anlaşmada jetlerin hangi modellerden oluşacağı ve teslimat takviminin nasıl işleyeceğine dair detaylar ise henüz sır gibi saklanıyor.
Boeing: "Bu sadece ilk aşama, devamı gelecek"
Sipariş haberinin ardından havacılık devi Boeing’den de memnuniyet dolu bir açıklama geldi. Çin pazarının kapılarının yeniden kendilerine açılmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan şirket yönetimi, "Çin pazarının Boeing siparişlerine yeniden kazandırılması adına çok başarılı bir ziyaret gerçekleştirildi. İlk aşamada 200 uçaklık net bir taahhüt aldık, bunun ardından ek siparişlerin de geleceğine inanıyoruz" açıklamasında bulundu.
Analistler, bu hamleyi son yıllarda gümrük vergileri ve ambargolarla gerilen ABD-Çin ekonomik ilişkilerinde yeni bir "beyaz sayfa" olarak yorumluyor.
Manidar zamanlama
Pekin’in bu devasa anlaşmayı doğruladığı an ise uluslararası diplomasi arenasında adeta bomba etkisi yarattı. Çin’in Boeing hamlesini, Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki kritik zirve sürerken açıklaması gözlerden kaçmadı.
Pekin yönetiminin aynı zaman diliminde hem Washington ile milyarlarca dolarlık ticaret anlaşması yapması hem de Moskova ile stratejik ortaklığını sergilemesi, Çin’in küresel dengelerdeki "terazi" rolünü bir kez daha kanıtladı.
