Medscape Avrupa’da 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan makalede aktarılan bilgilere göre, hayali arkadaşlar çocukların zihninde oluşturdukları ve gerçekmiş gibi etkileşim kurdukları kurgusal karakterler olarak tanımlanıyor. Bu olgunun genellikle 3–7 yaş arasında ortaya çıktığı ve çoğu çocukta normal gelişimin bir parçası olduğu bildirildi.
Belirtilen bilgilere göre Developmental Psychology dergisinde yayımlanan araştırmalar, çocukların %65’inin 7 yaşına kadar hayali bir arkadaşa sahip olduğunu gösterdi. Bu hayali karakterlerin %67’sinin görünmez, %33’ünün ise kişileştirilmiş nesneler olduğu kaydedildi.
“SEMBȮLİK OYUNUN BİR PARÇASI”
İspanya’daki çok disiplinli Anda CONMiGO merkezlerinin terapötik koordinatörü psikopedagog Tania Ruiz, Medscape Avrupa’da aktarılan görüşlerinde hayali arkadaşların sembolik oyun ve hayal gücünün gelişimiyle ilişkili olduğunu ifade etti.
Ruiz’in verdiği bilgilere göre bu figürler çocuklarda:
• Koruma,
• Eşlik,
• Özgüven desteği,
• Duygusal düzenleme,
• İçsel çatışmaları işleme
gibi işlevler üstlenebiliyor.
Aynı kaynakta çocukların bu tür oyunlar aracılığıyla dil gelişimi, anlatı kurma, planlama, bilişsel esneklik ve yürütücü işlevler gibi alanlarda da ilerleme kaydedebileceği belirtildi.
KLİNİK ENDİŞE KRİTERLERİ
Belirtilen bilgilere göre hayali arkadaşların varlığı çoğu çocukta tipik kabul edilirken, aşağıdaki durumlarda klinik değerlendirme öneriliyor:
• Oyun içeriği sürekli şiddet içerdiğinde
• Çocuk karaktere müdahaleyi reddettiğinde
• Durum sıkıntı, korku veya yalnızlığa yol açtığında
• Dil, sosyal etkileşim veya davranışla ilgili başka uyarıların eşlik etmesi durumunda
Medscape Avrupa’nın aktardığı bilgilere göre ebeveyn ayrılığı, kardeş doğumu, okul değişikliği gibi yaşam olayları hayali arkadaşların işlevini etkileyebiliyor.
DEHB VE OTİZMDE FARKLI GÖRÜNÜM
Aynı kaynakta nörogelişimsel farklılıklarda hayali arkadaşların farklı görünümler sergileyebileceği bildirildi.
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB):
• Yaratıcı ifade alanı oluşturabilir
• Dürtüsellik veya olayları ayırt etmede güçlükle kesişebilir
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB):
• Sembolik oyun becerileri sınırlı olduğu için daha az görülebilir
• Ortaya çıktığında gerçekçi düşünme ya da kısıtlı ilgi alanlarıyla karışabilir
TEDAVİ YAKLAŞIMI
Medscape Avrupa’da yer alan açıklamalara göre hayali arkadaş görülen durumlarda müdahale amacı karakteri ortadan kaldırmak değil, çocuğun ifade ettiği duygusal temaları anlamaktır.
Belirtilen bilgilere göre klinik uygulamalarda:
• Sembolik oyun gözlemlenmekte,
• Çocuğun temas ettiği temalar belirlenmekte,
• Alternatif hikâyeler ve karakterler devreye sokulmakta,
• Aileyle koordineli çalışma yürütülmektedir.
Kaynakta, aşırı katılık, günlük işlevsellikte bozulma, yoğun sıkıntı ve fantastik-gerçek ayrımında zorlanma gibi belirtilerde ruh sağlığı profesyonellerine başvurulması önerildi.
