Dilara Dilşah Kaya / Türk Havadis
Pentagon’un Elon Musk’ın yapay zeka şirketi xAI ile imzaladığı yeni anlaşma, askeri teknolojilerde kritik bir dönüm noktasına işaret ediyor.
Grok adlı büyük dil modelinin ordunun istihbarat analizlerinden savunma projelerine kadar geniş bir alanda kullanılabilecek olması, yapay zekanın artık yalnızca destekleyici bir araç değil, stratejik güç unsuru haline geldiğini gösteriyor. Üstelik “tüm yasal kullanım” şartıyla kabul edilen bu model, Washington’ın kontrol, veri erişimi ve operasyonel esneklik arayışında yeni bir safhaya geçtiğini ortaya koyuyor.
Söz konusu gelişmeleri, Uluslararası Güvenlik Uzmanı Dr. Özge Seçil Kaya Türk Havadis’e değerlendirdi.
“BU TERCİH DAHA ÇOK KULLANIM SERBESTİSİ VE KURUMSAL KONTROL EKSENİNDE OKUNMALI”
Dr. Özge Seçil Kaya “tüm yasal kullanım” şartının anlaşılması için konuya “Neden Grok?” sorusu üzerinden bakılması gerektiğine dikkat çekti. Kaya, şu ifadeleri kullandı:
“Yapay zeka” genel ismiyle andığımız Büyük Dil Modelleri (LLM) içerisinde, savunma ekosisteminde aranan nitelikleri karşılayacak Grok’tan çok daha yüksek teknik olgunluk düzeyine sahip LLM’ler bulunabilir. Ancak bir savunma kurumu için en güçlü olanın değil, en kontrol edilebilir olanın tercih edilmesi anlaşılır bir durum. Görünüşe göre Grok tercihi, teknik üstünlükten ziyade kontrol ve kullanım özgürlüğü tercihi gibi duruyor. Çünkü Pentagon’un daha önce Anthropic’in Claude’u ile çalıştığını ve basına yansıdığı kadarıyla Anthropic’in, Pentagon’un Claude’u “tüm yasal amaçlar için” kullanılabilir hale getirme talebini reddettiğini biliyoruz. Yani Grok tercihi performans odaklı görünmüyor. Bu tercih daha çok kullanım serbestisi ve kurumsal kontrol ekseninde okunmalı.
ASKERİ OSINT AÇISINDAN YENİ BİR YAPISAL EŞİK
Asıl önemli hususlardan birinin, modelin veri ekosistemine doğrudan erişiminin olması olduğuna dikkat çeken uzman, X platformu xAI’nin kurumsal bağı olduğunu belirterek X platformunun küresel ölçekte en yoğun açık kaynak veri akışlarından birini barındırdığını vurguladı. Kaya, “Model ile platform sahipliğinin aynı elde toplanması, askeri OSINT açısından yeni bir yapısal eşik oluşturabilir” dedi.
ANLAŞMA OPERASYONEL TAKİPTEN ZİYADE ASKERİ İSTİHBARAT İLE İLGİLİ
“Tüm yasal kullanım” ifadesinin Pentagon açısından modeli kendi kurallarına göre kullanabilmesi anlamına geldiğine dikkat çeken Kaya, verinin farklı yapay zeka araçları ile analiz edilebileceğini ancak Grok’un tercih edilme sebebinin X platformu üzerinden gelen verilere filtresiz bir şekilde ulaşmak olduğuna dikkat çekti. Uzman, konu üzerine şu değerlendirmeleri yaptı:
“Pentagon-Grok anlaşmasının daha dikkat çekici yanı, X platformu sebebiyle askeri OSINT tarafı. X platformu üzerindeki veriyi, başka bir LLM, örneğin Gemini da analiz edebilir. Fakat veri kısıtına ve filtrelere tabi olacaktır. Eğer Musk, yaptığı anlaşmada Pentagon’a Grok ile beraber X platformu üzerinden akan veriye filtresiz erişim imkanı tanıdıysa bu Pentagon için tüm dünyayı kapsayan devasa ve gerçek zamanlı bir veri havuzuna erişim demek. Başka bir ifadeyle bu gerçek zamanlı kriz takibi, psikolojik harp sinyalleri, sosyal hareketlilik erken uyarı sistemleri, duyarlılık trendlerinin analizi gibi çok sayıda konuda Pentagon’un avantajlı hale gelmesi demek. Bu anlaşma operasyonel takipten ziyade, yani Pentagon açısından Meksika sınırında ne olduğunun yapay zeka ile takibinden çok - ki o zaten yapılıyor- küresel ölçekte stratejik bilgi egemenliği hamlesi gibi duruyor. Kısacası konu daha çok askeri istihbarat ile ilgili gibi görünüyor.”
YAPAY ZEKA ÖNYARGISI, GELECEĞİN GÜVENLİK RİSKLERİ ARASINDA
xAI’nin Grok modelinin, ICE (Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza) gibi federal ajansların çalışmalarında kullanılabileceğini belirten Kaya, “Yapay zeka sistemlerinin, model tasarımları nedeniyle adaletsiz veya ayrımcı sonuçlar ortaya çıkarabileceği zaten tartışılan bir konu. Yapay zeka önyargısı (algorithmic bias), bana göre geleceğin güvenlik riskleri arasında yerini almış durumda” öngörüsünde bulundu.
GÖÇMENLER VE DEZAVANTAJLI GRUPLAR İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
Uzman; ICE tarafından Grok modelinin kullanımında riskin, büyük verinin analizinde kişisel bilgilerin veya davranış kalıplarının yanlış yorumlanmasında ortaya çıkabileceğini kaydetti. Kaya, “Yapay zeka önyargısı dediğimiz bu durum, göçmenler ve başka dezavantajlı topluluklar açısından potansiyel mahremiyet ihlallerini ve yanlış sınıflandırma riskini beraberinde getirebilir” dedi.
