Avrupa Parlamentosu Güvenlik ve Savunma Komitesi (SEDE), Türkiye’nin AB destekli savunma ve güvenlik projelerine katılımına yönelik dikkat çeken bir karar aldı.
31 Mart’ta gerçekleştirilen oylamada, Türkiye’nin 2028–2034 dönemini kapsayan Horizon Europe programının savunma odaklı bileşenlerinden dışlanmasını öngören değişiklik önergesi kabul edildi.
29 EVET 5 HAYIR OYU İLE KATILIM SINIRLANDI
Komitede yapılan oylamada söz konusu önerge 29 “evet”, 5 “hayır” ve 1 çekimser oyla geçti. Kararın, Türkiye’nin AB tarafından finanse edilen savunma ve güvenlik projelerine erişimini sınırlayan en net adımlardan biri olduğu değerlendiriliyor.
TÜRKİYE KAPSAM DIŞI BIRAKILDI
Önerge, Costas Mavrides tarafından sunuldu. Mavrides, savunma alanındaki iş birliklerinin yalnızca AB değerlerine, uluslararası hukuka ve üye ülkelerle iyi komşuluk ilişkilerine uyum gösteren ülkelerle yürütülmesi gerektiğini savundu. Revize edilen metinde Türkiye’nin açık şekilde kapsam dışında bırakıldığı ifade edildi.
Hazırlanan yeni metnin Türkiye’yi açık biçimde kapsam dışı bıraktığını belirten Mavrides, AB’ye ya da üye ülkelere karşı olumsuz tutum sergilediği değerlendirilen devletlerin gelecekteki Avrupa savunma yapısında yer alamayacağını ifade etti.
Teklifin, Horizon Europe kapsamında yürütülen daha geniş müzakere sürecinin bir parçası olarak yasama aşamasında ilerletileceği bildirildi.
NİHAİ KARAR MÜZAKERELERDEN SONRA NETLEŞECEK
Söz konusu düzenleme, Horizon Europe programının yeni dönemine yönelik daha geniş kapsamlı yasa sürecinin bir parçası olarak ele alınıyor. Nihai kararın, AB kurumları arasındaki müzakerelerin ardından netleşmesi bekleniyor.
HORIZON EUROPE
Öte yandan Horizon Europe, Avrupa Birliği’nin araştırma ve inovasyon alanındaki en büyük finansman programı olarak öne çıkıyor. 2021-2027 dönemi için yaklaşık 93,5 milyar euro bütçeye sahip olan programın, 2028-2034 dönemi için 175 milyar euroya çıkarılması planlanıyor. Yeni dönemde savunma alanının da öncelikli başlıklar arasında yer alması, alınan kararın önemini artırıyor.
Program; bilimsel mükemmeliyetin artırılması, sanayi rekabetinin güçlendirilmesi ve yenilikçi çözümler geliştirilmesi gibi hedefleri kapsıyor. Ancak son karar, Türkiye-AB ilişkileri açısından yeni bir tartışma başlığı olarak öne çıkıyor.
