Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği”, 20 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme ile Türkiye’de piyasaya sunulacak “yeni gıdalar” için kapsamlı izin, denetim ve güvenlik sistemi oluşturuldu.Yönetmelik, insan sağlığının korunması ve tüketici haklarının güvence altına alınması amacıyla hazırlandı.
Hangi ürünler “yeni gıda” sayılacak?
Yönetmelikte “yeni gıda” kavramı detaylı şekilde tanımlandı. Buna göre 31 Aralık 2025 tarihinden önce Türkiye’de yaygın şekilde tüketilmeyen bazı ürünler “yeni gıda” kapsamına alınacak.
Bu kapsamda:
- Hücre kültürüyle üretilen gıdalar
- Tasarlanmış nanomateryal içeren ürünler
- Yeni üretim teknikleriyle elde edilen gıdalar
- Mikroorganizma, alg ve mantar kaynaklı ürünler
- Daha önce yalnızca takviye edici gıdalarda kullanılan bazı bileşenler
özel değerlendirmeye tabi tutulacak.
Böcek ve domuz kaynaklı ürünlere izin verilmeyecek
Yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri ise domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalara ilişkin düzenleme oldu.
Yeni kurala göre:
“Domuz ve böcek kaynaklı bir yeni gıda ile ilgili başvuru/bildirim kabul edilmez ve bu gıdalar yeni gıdalar listesinde yer almaz.”Bu madde sosyal medyada kısa sürede gündem olurken, düzenlemenin gıda sektöründe geniş yankı uyandırması bekleniyor.
Yeni gıdalar için Bakanlık izni zorunlu olacak
Yönetmeliğe göre yeni gıdaların piyasaya sunulabilmesi için Bakanlık tarafından oluşturulacak “Yeni Gıdalar Listesi”ne dahil edilmesi gerekecek.
Başvuru süreçlerinde ürünün:
- Üretim yöntemi
- Bilimsel güvenlik verileri
- İnsan sağlığına etkileri
- Kullanım koşulları
- Etiketleme bilgileri
ayrıntılı şekilde incelenecek.
Avrupa Birliği mevzuatına uyum vurgusu
Yönetmelikte, düzenlemenin Avrupa Birliği’nin yeni gıdalarla ilgili mevzuatına uyum kapsamında hazırlandığı belirtildi.Ayrıca bilimsel değerlendirme süreçlerinde özel komisyonlar görev alacak ve gerekli durumlarda piyasaya arz sonrası takip mekanizması uygulanabilecek.
Gıda işletmeleri için geçiş süreci başladı
Yönetmeliğe göre mevcut işletmelerin yeni kurallara uyum sağlaması için geçiş süreci de tanındı.Buna göre işletmelerin, EK-1’de yer alacak yeni kurallara 30 Haziran 2027 tarihine kadar uyum sağlaması gerekecek.
