AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, TBMM'de yaptığı özel açıklamalarda, kamuoyunda merakla beklenen sistemin teknik mutfağına ve izlenecek yol haritasına dair kritik parametreleri paylaştı.
Sistemin "tek tipçi" sosyal yardım kalıplarını yıkacağını belirten Güler; bölgesel asgari geçim şartlarının, coğrafi koşulların ve yerel enflasyonist dinamiklerin ana omurgayı oluşturacağını vurguladı. Uygulamanın önce pilot illerde test edileceğini açıklayan Güler, yasal takvim için de haziran ayını işaret etti.
"İstanbul ile Sivas'ın ihtiyaçları aynı değil"
Kamuoyunda sıklıkla dile getirilen "vatandaşlık maaşı" veya "maaş tamamlama" kavramlarına rasyonel bir düzeltme getiren Güler, sistemin felsefesini şu sözlerle özetledi:
Bu uygulama bir şahsi maaş tamamlama değil, doğrudan 'hane gelirini tamamlama' modelidir. Teknik çalışmalarımızda ihtiyaçları, gelir durumlarını ve en önemlisi bölgesel farklılıkları değerlendiriyoruz. Şehir şehir, mikro bir çalışma yürütülüyor. İstanbul’un yaşam maliyeti ve ihtiyaçları ile Sivas’ınki aynı değil. Dolayısıyla aynı destek modelini her şehre maktu olarak uygulayamazsınız.
Yardımın niteliği coğrafyaya göre değişecek: Kimi yere doğalgaz, kimi yere gıda
GETAD kapsamında hanelere yapılacak takviyeler sadece nakit akışıyla sınırlı kalmayacak; bölgenin iklimsel ve ekonomik karakterine göre şekillenecek.
Buna göre, soğuk iklim kuşağındaki bir kentte ısınma ve enerji sübvansiyonları öne çıkarken; tarımsal veya endüstriyel yoğunluğu farklı olan bir başka kentte gıda, malzeme ya da emtia destekleri devreye girebilecek. Örneğin Antalya'daki bir hanenin dönemsel ihtiyaç haritası ile Erzurum veya Kars'taki bir hanenin gider kalemi rasyonel biçimde ayrıştırılacak.
İlk adım: Pilot illerle risk yönetimi
Reform niteliğindeki bu sistemin makroekonomik dengeleri sarsmaması ve sahadaki etki analizinin doğru ölçülebilmesi için kademeli bir geçiş planı uygulanacak. Türkiye’nin 81 ilinin de bu kapsamda detaylıca incelendiğini söyleyen Güler, sistemin önce pilot olarak seçilecek belirli illerde hayata geçirileceğini, buradaki başarı grafiği ve geri dönüşlere göre tüm ülkeye yaygınlaştırılacağını açıkladı.
Müstakil kanun mu, torba yasa mı?
Abdullah Güler, sistemin yasalaşma süreci ve Meclis takvimine dair de somut bir projeksiyon sundu. Önümüzdeki hafta teknik hazırlıkların tamamlanacağını ifade eden Güler, hukuki formülasyonu şu sözlerle aktardı:
Teknik bilgiler önümüzdeki hafta netleştikten sonra yaklaşık 15 günlük bir metin yazım sürecimiz olacak. Düzenlemenin kapsamı ve kaç maddeden oluşacağı o zaman belli olacak. Eğer 10 maddelik hacimli ve müstakil bir kanun teklifine ihtiyaç duyulursa bunu o şekilde Meclis'e getiririz. Ancak iki-üç maddelik bir mevzuat dokunuşuyla çözülebilecek bir durum ortaya çıkarsa, bunu gündemdeki bir torba kanun teklifinin içerisine dahil ederek de hızla yasalaştırabiliriz.
GETAD teknik hazırlık ve yasama takvimi
Sistemin hayata geçirilmesinde izlenecek 3 temel aşama şu şekilde planlandı:
-
Önümüzdeki Hafta (Teknik Analizlerin Sonu): Bakanlıklar ve parti kurmayları düzeyindeki gelir, bölge ve iklim odaklı veri toplama süreci tamamlanacak.
-
Haziran Ortası (Kanun Metni Yazımı): Yaklaşık 15 gün sürecek olan hukuki metin yazımı başlayacak. Tasarı, ihtiyaca göre ya müstakil ya da torba yasa olarak şekillenecek.
-
Yasa Sonrası (Pilot Bölge Uygulaması): Yasal düzenlemenin ardından, seçilen öncelikli pilot illerde hane halkı gelir tamamlama sistemi fiilen test edilmeye başlanacak.
