14 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yeni Gemi Acenteleri Yönetmeliği ile Türkiye denizcilik sektöründe önemli bir dönüşüm süreci başladı. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, gemi acentelerinin faaliyet esaslarından personel yeterliliklerine, mali kriterlerden disiplin yaptırımlarına kadar birçok başlıkta yeni kurallar getiriyor.
Yeni yönetmelikle birlikte, 2012 yılında yürürlüğe giren önceki düzenleme tamamen kaldırıldı ve sektörde daha sıkı bir denetim modeli benimsendi.
A, B ve C sınıfı acentelik sistemi geliyor
Yeni yönetmelikte gemi acenteleri üç farklı sınıfta faaliyet gösterecek:
- A Sınıfı: Türk Boğazları dahil tüm gemi ve yatlara hizmet verebilecek
- B Sınıfı: Türk Boğazları dışında tüm gemilere, boğazlar dahil yatlara hizmet verebilecek
- C Sınıfı: Türk Boğazları dahil yalnızca yatlara hizmet verebilecek
Bu sınıflandırma, acentelerin faaliyet alanı ve uzmanlık düzeyine göre ayrılmasını sağlayacak.
Yetki belgesi olmayan faaliyet gösteremeyecek
Yönetmeliğe göre, yetki belgesi bulunmayan gerçek veya tüzel kişiler artık gemi acenteliği hizmeti veremeyecek. Yetki belgeleri 5 yıl süreyle geçerli olacak ve belirli periyotlarla yenilenecek.Ayrıca tüm başvurular dijital olarak GABS (Gemi Acenteliği Bilgi Sistemi) üzerinden yapılacak.
Sermaye şartı dikkat çekti
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri de mali yeterlilik şartı oldu.
Belirlenen asgari sermaye tutarları şöyle:
- A sınıfı acenteler: 5 milyon TL
- B sınıfı acenteler: 1 milyon TL
- C sınıfı acenteler: 500 bin TL
Şube açacak firmalar için de ilave sermaye zorunluluğu getirildi.
Belge ücretleri belli oldu
Yetki belgeleri için uygulanacak ücretler de netleşti:
- A sınıfı belge ücreti: 300 bin TL
- B sınıfı belge ücreti: 200 bin TL
- C sınıfı belge ücreti: 150 bin TL
- Personel tanıtım belgesi: 5 bin TL
Belge yenileme ücretleri ise ana ücretin yüzde 50’si olacak.
Eğitim ve sınav zorunluluğu geliyor
Acente personeli olmak isteyen adaylar artık özel eğitim alacak ve Bakanlık tarafından yapılacak sınavda başarılı olmak zorunda olacak. Eğitimler ilerleyen süreçte çevrim içi olarak da yapılabilecek.
Kurallara uymayana askı ve iptal cezası
Yeni yönetmelikte disiplin süreçleri de sertleştirildi. Yanıltıcı reklam, haksız rekabet, usulsüz işlem, yetki dışı faaliyet gibi ihlallerde:
- Uyarı
- 3 aya kadar faaliyet askısı
- 6 aya kadar askı
- Yetki belgesi iptali
gibi yaptırımlar uygulanabilecek.
Ne zaman yürürlüğe girecek?
Yönetmeliğin bazı hükümleri yayımlandığı gün yürürlüğe girerken, diğer teknik düzenlemeler 3 ay sonra uygulanmaya başlayacak. Mevcut acenteler için geçiş süreci de ayrıca tanımlandı.
Denizcilik sektöründe faaliyet gösteren şirketler için bu düzenleme, önümüzdeki dönemde operasyonel yapıdan finansal planlamaya kadar birçok alanda yeni hazırlıkları beraberinde getirecek.
