Özel Haber / Berfin Türegün
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mart 2026 enflasyon verilerinin ardından iktisatçı Prof. Dr. Aziz Konukman, resmi rakamları ve önümüzdeki döneme ilişkin beklentileri Türk Havadis’e değerlendirdi. Konukman, ilk üç ayda kümülatif enflasyonun yüzde 10,4 olarak gerçekleştiğini hatırlatarak, Nisan ve Mayıs aylarına yönelik piyasa beklentilerinin iyimser olduğunu, ancak jeopolitik risklerin bu tahminleri bozabileceğini ifade etti. Prof. Dr. Konukman, enflasyon hesabının kökten değişmesi gerektiğini savunarak, sınıf temelli ve gelir dağılımına göre ayrı enflasyon sepetleri yayınlanmasını talep etti.
“Önümüzdeki aylar daha yüksek enflasyon getirebilir”
3 aylık enflasyonun yüzde 10,4 olarak gerçekleştiğini hatırlatan İktisatçı Prof. Dr. Aziz Konukman, önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerini şu şekilde dile getirdi:
“Merkez Bankası’nın Piyasa Katılımcıları Anketi bize biraz fikir veriyor. Mesela Nisan ayında yüzde 2,11 öngörülmüş. Mayıs ayında da 1,05 öngörülmüş. Burada Hürmüz Boğazı meselesi dikkate alındı mı bilmiyorum. Bunun çok üstünde de olabilir rakamlar. Bunlar sadece iyimser tahminler. Dolayısıyla yüzde 11’in üzerine çıkıldığında ciddi bir enflasyon farkı doğacak.”
“TÜİK ham petrol fiyatlarının artışını bizimle paylaşmalı”
Konukman, TÜİK’in yeni yayınladığı girdi-çıktı tablosunun önemine dikkat çekerek, “Her sektörün ithal girdilerine ve yerli girdilerine ne kadar bağımlı olduğunu gösteriyor. Mesela ham petrol üzerinde yüzde 1’lik bir artış olduğunda tüm sektörlerin fiyat artışlarını hesaplayabiliyor ve enflasyona katkısını hesaplayabiliyorsun. Bununla ilgili ne Merkez Bankası ne de TÜİK veri paylaşımı yapmıyor. Oysa yapmaları lazım. Yapıldığı takdirde enflasyonun ne kadar yüksek olacağını hesaplayabiliriz.” ifadelerini kullandı.
“Kesinlikle yüzde 11’in üzerinde olacak”
Uzman, ilk altı aylık enflasyonun beklentilerin üzerinde seyredeceğini ve Temmuz zammını doğrudan etkileyeceğini belirterek, “Sonuç olarak kesinlikle yüzde 11’in üzerinde yüksek bir rakam olacak. Beklentilerin de üstünde olacak. Geçmiş 3 ayda TÜFE artışı yüzde 10,04 artış oldu. Verilen TİS zammı yüzde 11 idi. Dolayısıyla gerçekleşen enflasyon TİS zammının gerisinde kaldı. Önümüzdeki aylarda savaş nedeniyle merkez bankasının anket tahminlerin üzerinde bir artış olacağı görülüyor. Bu durumda yüksek bir enflasyon farkı doğacaktır. Bunun üzerine yüzde 7'lik TİS zammı eklenerek Temmuz'da yapılacak zam oranı belli olacak.” dedi.
Enflasyon hesabı sil baştan değişmeli
Prof. Dr. Konukman, mevcut enflasyon ölçüm yönteminin yetersiz olduğunu savunarak köklü bir değişiklik önererek şunları söyledi:
“Bu enflasyon hesaplamasının sil baştan değişmesi lazım. İki türlü veri yayınlanmalı. Bir tanesi sınıf temelli yayınlanmalı. Emekçiler için bir sepet belirlenmeli. Çünkü genel sepet kimseyi temsil etmiyor. Genel sepette herkes var. TİS kapsamında çalışan memur ise başka bir sepete dahil. Zamlar için değil ama gelir dağılımı şeklinde enflasyon belirlenmeli. En zenginin, en fakirin enflasyonu ne? En yoksulun enflasyonu büyük bir ihtimalle en zenginden yüksektir. Çünkü tüketim sepetinin büyük bir kısmı gıdaya ait ve gıda enflasyonu sürekli artıyor. Bu şekilde yurttaşın enflasyon verilerine güveni artacaktır. TÜİK mevcut verilerin yanında bunları da yayınlamalı. Eğer bunlar da yayınlanırsa TİS daha sağlıklı bir veri temeline oturur.”
