CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer özel sektör çalışanlarının banka promosyonlarından yararlanabilmesini sağlamak amacıyla hazırladığı kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu.
Gürer mevcut uygulamanın çalışanlar arasında açık bir eşitsizlik yarattığını belirterek, aynı bankacılık sistemi içinde yer alan kamu görevlilerinin promosyon hakkına sahip olduğunu, özel sektör çalışanlarının ise bu haktan mahrum bırakıldığını söyledi. Gürer, bunun Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesine aykırı olduğunu ifade etti.
“Bankalar nema elde ediyor, emekçi pay alamıyor”
Gürer, maaşların bankalar aracılığıyla ödenmesinin fiilen zorunlu hale geldiğini belirterek, bu durumun bankalar açısından ciddi bir nakit akışı ve kâr alanı oluşturduğunu vurguladı.
Çalışanların ücretlerinin bankaların sistemlerinde tutulduğunu ve bu kaynak üzerinden önemli bir “nema” elde edildiğini kaydeden Gürer, “Bu kaynağın oluşmasını sağlayan emek sahiplerinin çoğu zaman bu kazançtan pay alamaması kabul edilemez” dedi.
Kamu görevlilerinin promosyonlardan yasal güvenceyle yararlandığını hatırlatan Gürer, özel sektör çalışanları açısından benzer bir düzenlemenin bulunmamasının önemli bir ayrımcılık yarattığını savundu.
“Promosyon emeğin hakkıdır”
Birçok özel sektör işletmesinde banka promosyonlarının ya hiç alınmadığını ya da işveren tarafından işletme gideri olarak değerlendirilerek çalışana yansıtılmadığını belirten Gürer, promosyon ödemelerinin lütuf değil, doğrudan emeğin karşılığı olan ekonomik bir hak olduğunu söyledi.
Gürer, artan hayat pahalılığı ve gelir kaybı karşısında maaş promosyonlarının özel sektör çalışanları için önemli bir ekonomik destek sağlayacağını ifade etti.
“Çalışma barışı güçlenecek”
Maaş promosyonlarına ilişkin belirsizliklerin işçi ile işveren arasında güven sorunlarına ve huzursuzluklara yol açtığını dile getiren Gürer, yasal bir çerçeve oluşturulması halinde hem eşitsizliğin giderileceğini hem de iş barışının güçleneceğini belirtti.
Teklifin yasalaşması halinde, maaşları bankalar aracılığıyla ödenen özel sektör çalışanlarının da kamu görevlileri gibi banka promosyonlarından doğrudan yararlanabilmesinin önü açılacak.
Gürer “Emeğin olduğu yerde hak vardır. Bankaların çalışanların maaşları üzerinden elde ettiği kazançtan pay verilmesi sosyal devlet ilkesinin bir gereğidir” değerlendirmesinde bulundu.
Kanun teklifinde hangi düzenlemeler var?
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer’in TBMM Başkanlığı’na sunduğu kanun teklifine göre, 4857 sayılı İş Kanunu’na “Ek Madde 4” eklenmesi öngörülüyor.
Teklif kapsamında, maaş, prim ve ikramiyeleri banka aracılığıyla ödenen özel sektör çalışanlarına bankalar tarafından “promosyon” adı altında sağlanan ayni ve/veya nakdi ek mali imkânların tamamının işçilere dağıtılması zorunlu hale getiriliyor. Promosyon tutarının işveren tarafından işletme gideri olarak kullanılması veya işçilere yansıtılmaması engelleniyor.
Ücretlerin hangi banka aracılığıyla ödeneceği ise işyerlerinde oluşturulacak üç kişilik bir komisyon tarafından belirlenecek. Komisyon; işveren veya vekili ile yetkili sendika temsilcisi (sendika bulunmayan işyerlerinde çalışanların belirlediği temsilci) ve bir yetkiliden oluşacak. Bankalarla yapılacak protokollerin süresi iki yıldan az, beş yıldan fazla olamayacak.
Teklifte ayrıca, promosyon miktarının tamamını ya da bir kısmını işçilere dağıtmayan işverenlerin, her bir işçi için ödenmesi gereken promosyon tutarını ödeme yükümlülüğü altına gireceği belirtiliyor. Bunun yanı sıra, İş Kanunu’nun 102’nci maddesinde yapılacak değişiklikle, komisyon oluşturmayan ve promosyon ödemesini gerçekleştirmeyen işveren, işveren vekili veya üçüncü kişilere her işçi ve her ay için 50 bin TL idari para cezası uygulanması öngörülüyor.
Kanunun yayımı tarihinde yürürlüğe girmesi ve hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi teklif ediliyor.
