İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İsrail’in bu ayın başında Lübnan’ın güneyindeki yerleşim bölgelerinde beyaz fosfor kullandığına dair kanıtlar bulunduğunu açıkladı. Raporda, 3 Mart’ta Lübnan’ın Yohmor bölgesinde ateşlenen beyaz fosfor mühimmatının ve en az iki evde çıkan yangının fotoğraflarının orijinalliği teyit edildiği belirtildi.
ÖLÜME VE AĞIR YARALANMALARA YOL AÇABİLİR
HRW Lübnan araştırmacısı Ramzi Kaiss, İsrail’in yerleşim alanlarında hukuka aykırı şekilde beyaz fosfor kullanmasının “son derece endişe verici” olduğunu söyledi. Kaiss, beyaz fosforun yakıcı etkilerinin ölüme veya ömür boyu sürecek ağır yaralanmalara yol açabileceğine dikkat çekti.
LÜBNAN HEDEF ALINMIŞTI
İsrail ordusu, 2 Mart’ta Lübnan’dan füze atıldığını tespit ettiklerini ve ülkenin kuzeyinde sirenlerin devreye girdiğini açıklamıştı. Ardından Lübnan genelinde yoğun hava ve deniz saldırıları başlatılmış, başkent Beyrut da hedef alınmıştı. Kara işgalini genişletme kararı alan İsrail’in saldırılarında ölü sayısı 394’e, yaralı sayısı ise 1130’a yükseldi.
SİVİL ALANLARDA KULLANIMI YASAK: FOSFOR BOMBASI NEDİR?
Beyaz fosfor bombası, havayla temas ettiğinde kendiliğinden tutuşan kimyasal bir madde içeren askeri bir mühimmattır. Patladığında yoğun beyaz duman ve yüksek sıcaklık açığa çıkarır. Bu özelliği sayesinde hem yakıcı silah hem de duman perdesi aracı olarak kullanılır. Askeri operasyonlarda genellikle düşmanın görüşünü engellemek, birliklerin hareketini gizlemek veya stratejik bölgeleri kontrol altına almak amacıyla tercih edilir. Ancak doğrudan insanlara veya yerleşim alanlarına yönlendirildiğinde ciddi yaralanmalara ve ölümlere yol açabilir.
Beyaz fosforun yakıcı etkisi, temas ettiği deri ve dokularda ağır yanıklara sebep olur ve bazı durumlarda ömür boyu sürecek sakatlıklara yol açabilir. Ayrıca patlaması sırasında ortaya çıkan duman solunduğunda solunum yollarına zarar verebilir ve zehirlenmeye neden olabilir. Bu özellikleri nedeniyle sivillerin yoğun bulunduğu alanlarda kullanımı son derece tehlikelidir.
Uluslararası hukuk açısından beyaz fosforun sivil alanlarda kullanımı yasaktır. Cenevre Sözleşmeleri ve uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde, bu silahın sivil hedeflere yönelik kullanımı savaş suçu olarak kabul edilir. Askeri hedeflerde ve taktik amaçlı kullanımın bile dikkatli ve sınırlı olması gerekir. Beyaz fosfor bombası, hem stratejik hem de etik açıdan riskli ve yıkıcı bir silah türüdür.
