Yeni yasal düzenleme, inşaat projelerinin ruhsatlandırma ve iskân süreçlerine iki yeni zorunlu belge ekliyor. Uygulamanın takvimi ve sınırları şu şekilde netleşti:
Yürürlük Tarihi: 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak tüm projeler bu kurallara tabi olacak.
Metrekare Kriteri: Toplam yapı inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerinde olan tüm yeni binalar zorunluluk kapsamına girecek.
İbraz Aşaması: İnşaatı tamamlanan binaların "yapı kullanma izin belgesi" (iskân) alabilmesi için, Enerji Kimlik Belgesi (EKB) ile birlikte "Bina Yaşam Döngüsü Analizi" belgesini ilgili idareye sunması şart koşulacak.
Ham maddeden yıkıma: Tüm karbon ayak izi hesaplanacak
"Bina Yaşam Döngüsü Analizi", yapıların sadece bittiğinde çevreye verdiği zararı değil, "doğumundan ölümüne" kadar olan tüm karbon emisyonlarını mercek altına alacak. Dijital olarak BEP-TR sistemi üzerinden yürütülecek bu analizle şu süreçlerin sera gazı salınımı tek tek hesaplanacak:
Ham maddenin doğadan çıkarılması ve temin süreci, malzemelerin şantiyeye nakliyesi ve fiili inşaat aşaması, binanın kullanımı, periyodik bakımı, onarımı ve yenilenmesi, ekonomik ömrünü tamamlayan yapının yıkımı ve ortaya çıkan atıkların bertarafı ve varsa, malzemelerin yeniden kullanımı ve geri kazanım (geri dönüşüm) süreçleri.
Çevreci yapılara "Düşük karbonlu bina belgesi" ödülü
Yönetmelikle birlikte, işletme sürecindeki sera gazı salınımı standartların altında kalan yapılar için ödüllendirici bir sistem de sektöre kazandırıldı. "Düşük Karbonlu Bina Belgesi" alabilmek için binaların şu kriterleri karşılaması gerekecek:
Sera Gazı Emisyon Sınıfı: En az B seviyesi olmalı.
Enerji Performans Sınıfı: En az C seviyesi olmalı.
Uzmanlara yeni eğitim şartı ve sınav zorunluluğu
Yeni dönem, Enerji Kimlik Belgesi (EKB) uzmanlarının sorumluluklarını ve yetkilerini de artırıyor. Uzmanların görev alanı; hem yaşam döngüsü analizini hem de düşük karbonlu bina belgesini hazırlayabilecek şekilde genişletildi.
Mevcut yetki belgeleri, üzerlerinde yazan son geçerlilik tarihine kadar aynen geçerli sayılacak. Eğitim süreleri uzatıldı. Yetki süresi dolan uzmanların faaliyetlerine devam edebilmesi için Bakanlığın açacağı yeni eğitim programlarına katılması ve yapılacak sınavlarda başarı göstermesi zorunlu olacak.
