Günlük 4 milyon varil petrol üretimiyle ekonomisinin kalbi petrole bağlı olan Irak için ise dünya pazarlarına açılan tek güvenli kapı olarak sadece Türkiye kaldı.
Arap basını, Bağdat ve Ankara yönetimlerinin devasa bir anlaşma için masada olduğunu ve iki ay içinde kritik bir imzanın atılacağını duyurdu.
53 yıllık tarihi anlaşmada son 2 ay!
İki ülke arasındaki enerji iş birliğinin temelini oluşturan Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, Protokolü ve ilgili tüm ek sözleşmeler, 27 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla resmen sona eriyor.
Anlaşmanın Tarihçesi: İlk olarak 27 Ağustos 1973'te imzalanan ve ilk fazı 1976 yılında işletmeye alınan tarihi anlaşma, yıllarca Irak petrolünü Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşıdı. Söz konusu anlaşma en son 2010 yılında yenilenerek 15 yıllığına uzatılmıştı.
Iraklı uzman: "Türkiye yasal olarak mecbur değil"
Anlaşmanın bitimine kısa bir süre kala iki ülke arasında yeni bir metin oluşturulması için görüşmeler hız kazandı. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Iraklı Ekonomi Profesörü Nebil Al-Marsumi, zamanın daraldığına dikkat çekerek şu uyarıda bulundu:
Türkiye, 27 Temmuz'dan itibaren Irak ham petrolünün kendi topraklarından geçmesine yasal olarak mecbur değil. Hürmüz Boğazı'nın da kapalı olduğu düşünüldüğünde iki ülkenin acilen yeni bir anlaşmayı sonuçlandırması gerekiyor.
Arap medyasında yer alan analizlerde, her iki tarafın da ticari akışı aksatmamak adına görüşmeleri mümkün olan en kısa sürede resmiyete dökmek istediği vurgulanıyor.
Masadaki büyük plan: 1.5 milyar dolarlık yeni boru hattı
Enerji analistleri, mevcut hattın yenilenmesinin yanı sıra Irak'ın Türkiye üzerinden ihracat kapasitesini artıracak yeni projeleri de hızlandırması gerektiğini belirtiyor.
Bu doğrultuda stratejik bir adım atan Irak hükümeti, geçtiğimiz Nisan ayında devasa bir bütçeyi onaylamıştı. Basra'dan başlayıp El-Anbar vilayetindeki Haditha'ya uzanacak, oradan da Türkiye, Suriye ve Ürdün sınırlarına ulaşacak yeni petrol boru hattı projesi için yaklaşık 1,5 milyar dolarlık ödenek tahsis edildi. Yeni anlaşmayla birlikte bu projenin de seyrinin hızlanması bekleniyor.
