Özel Haber / Tevhide İrem Zorlu
Çaykur’un kuru çaya yaptığı %10’luk sürpriz zam, çay sektöründe tartışmaları beraberinde getirdi. Sektörün nabzını tutan Çay Üreticileri Dayanışma Derneği Başkanı Mustafa Mavi, bu zammın buz dağının sadece görünen kısmı olduğunu belirterek çarpıcı uyarılarda bulundu. Üreticinin artan maliyetler karşısında "yevmiyeci" konumunda olduğunu dile getiren Mavi, konuya ilişkin yaptığı açıklamada hem üreticiyi hem de tüketiciyi uyardı.
Zamlar dokuz ay içinde katlanacak
Yapılan %10’luk zammın "rutin bir başlangıç" olduğunu belirten Mavi, önümüzdeki aylarda yeni artışların yolda olduğunu söyleyerek, "Çaykur her sezon öncesi bu hamleyi yapar. %10 yapması, başka zam gelmeyeceği anlamına gelmiyor. Geçen yıl toplamda %35'e yakın zam yapılmıştı. Bu yıl da 9 ay içinde 2-3 defa daha zam gelecektir. Yeni ürünün maliyetleri daha yüksek olacağı için şimdiden zemin hazırlanıyor" dedi.
Zamlar üreticiye fayda sağlamıyor!
Üreticinin maliyet yüküne dikkat çeken Başkan Mavi, gübre fiyatlarının 25 bin liraya dayandığı bir ortamda bu zamların üreticiye fayda sağlamadığını ifade ederek şunları kaydetti:
Taban fiyat açıklandıktan sonra kuru çaya bir zam daha yapılacak. Amaç, taban fiyatın enflasyona göre çok yüksek görünmesini engellemek. Üreticiye yılda bir kez zam veriliyor ancak kuru çay yıl içinde defalarca zamlanıyor. Üretici 12. aya kadar aynı parayla geçinmek zorunda kalıyor, mağduriyet burada başlıyor.
3 harfli marketlerdeki çaylara dikkat: Sahte olabilir!
Zamların ardından tüketicinin ucuz ürüne yönelmesinin büyük bir sağlık riski oluşturduğunu belirten Mavi, özellikle bazı zincir marketlerdeki fiyatlara dikkat çekti. Kaliteli bir kuru çayın maliyetinin 250-300 TL bandında olduğunu hatırlatan Mavi, "Piyasada 150-160 liraya satılan çaylarda mutlaka bir hile vardır. Çay çöpüne karbonat ve katkı maddesi katarak 'sahte çay' satıyorlar. Tüketici ucuz diye bunlara yönelmemeli, araştırmacı olmalı" diyerek uyarıda bulundu.
Çay, demliğe koyduğunuz sudan bile ucuz!
Çayın gıda maddeleri arasındaki en uygun ürün olduğunu savunan ÇAYÜDAD Başkanı, maliyet hesabını şu örnekle özetledi:
Bugün 5 kişilik bir aile, günde sadece 10 TL vererek çay ihtiyacını karşılayabiliyor. Kişi başı maliyet günlük 2 TL. İçtiğiniz 0.5 litrelik su bile çaydan daha pahalı. Biz bu kadar düşük maliyetle sağlıklı ürün sunmak için meşakkatle çalışırken, üretici neredeyse yevmiyeci fiyatına mahkum ediliyor.
Beklenti %42'lik artış!
Tarım desteklerinden yola çıkarak bir tahmin yürüten Mavi, bu yıl yaş çay taban fiyatında %42 civarında bir artış beklediklerini, bunun da kilogram başına yaklaşık 35 TL seviyelerine tekabül etmesi gerektiğini ifade etti.
