Küresel iklim diplomasisinin kalbinin atacağı COP31 zirvesine ev sahipliği yapacak olan Antalya, sürdürülebilir çevre politikalarında dünyaya örnek olacak öncü bir karara imza attı. Valilik tarafından hayata geçirilen proje çerçevesinde, kumsallarda biriken ve deniz ekosistemine telafisi imkansız zararlar veren izmarit kirliliğinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Çocukları pasif içicilikten korumayı ve ailelere temiz bir sahil şeridi sunmayı hedefleyen bu yeşil dönüşüm; ilk etapta kentin göz bebeği konumundaki Lara, Belek, Çamyuva ve Beach Park plajlarında eş zamanlı olarak yürürlüğe girecek.
Makro planın ilk halkası: Hedef 2040’ta sıfır tütün
Antalya sahillerinde uygulamaya konulan bu kısıtlama, aslında yerel bir kararın ötesinde, Türkiye genelinde tütünle mücadelede yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Sağlık Bakanlığı tarafından ilgili paydaşların katılımıyla son aşamaya getirilen yeni yasa taslağı, kapalı ve açık alan ayrımını ortadan kaldırarak dumansız hava sahasını tüm kamusal alanlara yaymayı amaçlıyor.
Yasa taslağının uzun vadeli ve en dikkat çekici stratejik hedefi ise 1 Ocak 2040 tarihi itibarıyla Türkiye genelinde tütün ürünlerinin satışını tamamen yasaklamak olarak belirlendi. Bu radikal vizyona ulaşılana kadar geçecek geçiş sürecinde ise sigara kullanımı hayatın neredeyse tüm alanlarında sınırlandırılacak. Yeni mevzuat taslağında öne çıkan maddeler şunlar:
Tamamen yasaklanan alanlar: Çocuk oyun parkları, ibadethaneler, her kademedeki eğitim kurumları, spor tesisleri ve halk plajları tütün ürünlerine tamamen kapatılan "kırmızı hatlar" olarak tescillenecek.
Mesafe şartı: Hastane ve üniversite yerleşkelerinde sigara içme alanları, binaların giriş ve çıkışlarından en az 20 metre uzaklıkta konuşlandırılacak.
Sahil kabinleri: Plajlarda tütün tüketmek isteyen vatandaşlar için kurulacak özel izole sigara kabinlerinin arasında en az 200 metre mesafe bırakılması zorunlu olacak.
Küresel çevre trendiyle tam uyum
Türkiye'nin güney sahillerinde başlattığı bu ekolojik temizlik hareketi, dünya genelinde lüks destinasyonların uyguladığı çevre politikalarıyla da tam bir uyum gösteriyor. Bugün mikroplastik ve izmarit kirliliğine karşı küresel ligde pek çok gelişmiş ülke benzer sert önlemleri devreye almış durumda:
Fransa & İspanya: Fransa genelinde sahil şeritlerindeki tütün yasaklarının kapsamı her geçen gün genişletilirken, İspanya'da yüzlerce plaj "dumansız statü" ile koruma altına alınmış durumda.
İtalya & Belçika: Yerel yönetimler, kıyı şeritlerinde tütün kullanım alanlarını asgari seviyeye indiren sert mevzuatları onaylayarak yürürlüğe koydu.
Avustralya: Özellikle çocukların yoğunlukta olduğu okyanus sahillerinde dumansız plaj kuralları uzun yıllardır katı cezai yaptırımlarla başarıyla sürdürülüyor.
