Yakutistan’da (Saha Cumhuriyeti) siyasetçi Alexander Ivanov hakkında yürütülen süreç, hem bölgesel hem de federal düzeyde tartışmalara neden oldu. Rusya Adalet Bakanlığı tarafından “yabancı ajan” ilan edilen Ivanov’un milletvekilliği, Yakutistan Eyalet Meclisi (Il Tumen) kararıyla düşürüldü.
Zafer Partisi Genel İdare Kurulu Üyesi ve Türk Dünyasından Sorumlu Genel Başkan Başdanışmanı Gencehan Tunay, sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşım ile olayı aktardı.
Yakutistan’da Pan-Türkizm ve “Büyük Turan” vurgusu yaparak Türk birliği çağrısında bulunan vekil Aleksandr İvanov, “yabancı ajan” ilan edilerek milletvekilliğinden men edildi.
— Gencehan Tunay ZP GİK Üyesi – Gen Bşk. Başdanışman (@gencehantunay) April 7, 2026
Sibirya’da Türk kimliği ve “Büyük Turan” söylemiyle öne çıkan Yakut siyasetçi Aleksandr İvanov’un… pic.twitter.com/kin2p8ROJy
Pan-Türkizm çıkışı tartışma yarattı
Sibirya’da Türk kimliği, Pan-Türkizm ve “Büyük Turan” vurgusuyla öne çıkan Ivanov, Altay’daki yerel yönetim tartışmaları sırasında yaptığı konuşmada Türk halklarının tarih boyunca bölündüğünü ve yeniden birleşme arayışı içinde olduğunu dile getirdi. Geniş bir coğrafyayı “Türk yurtları” olarak tanımlayan ve “200 milyon kişiyiz” sözleriyle dikkat çeken Ivanov’un bu açıklamaları, bazı Türk topluluklarında ilgi görürken Rus siyasetinde sert tepkilere yol açtı.
Siyasi süreç hızla hukuki boyuta taşındı
Süreç, siyasi tartışmaların ötesine geçerek hukuki boyuta taşındı. Aleksey Neçayev liderliğindeki Yeni Halk Partisi’nin ihraç çağrısının ardından Ivanov partiden uzaklaştırıldı. Ardından Rusya Adalet Bakanlığı, 27 Şubat’ta Ivanov’u “yabancı ajanlar” listesine ekledi.
Mahkemeye başvurdu, meclis karar aldı
Bu karar üzerine Ivanov, 20 Mart’ta yargıya başvurarak sürecin iptalini talep etti ve mahkeme kararı kesinleşmeden meclisin görevden alma sürecini işletmemesi gerektiğini savundu. Ancak Yakutistan Eyalet Meclisi’nde yapılan oylamada 53 kabul, 2 ret ve 3 çekimser oyla Ivanov’un milletvekilliği düşürüldü.
Açıklamaları sürecin seyrini değiştirdi
Kararın arka planında Ivanov’un kamuoyuna yansıyan açıklamaları da etkili oldu. Almatı’dan paylaşılan bir videoda Kazak halkının “bağımsızlık ve özgürlüğünü” öven Ivanov, Saha halkının benzer imkanlara sahip olmadığını ileri sürdü. Ayrıca Yakutistan’da dil ve tarih öğrenimine yönelik kısıtlamalar bulunduğunu iddia etti. Bu açıklamaların ardından Şubat 2025’te Yakut parlamentosu, Rusya İçişleri ve Adalet Bakanlıklarından Ivanov hakkında inceleme talep etti.
Partiden ihraç süreci
Ivanov, Eylül 2023’te Yeni Halk Partisi listesinden milletvekili seçilmişti. Ancak 2024 yılında Türk blog yazarı Cem Kıran’a verdiği bir röportajda Yakut halkının “özgürlük hayali kurduğunu ancak buna hazır olmadığını” söylemesi üzerine partisiyle yolları ayrıldı.
Tartışmalar sürüyor
Tüm bu gelişmelere rağmen Ivanov’un Türk birliği ve ortak kimlik vurgusunun özellikle Sibirya’daki bazı Türk toplulukları arasında karşılık bulmaya devam ettiği ifade ediliyor. Destekçileri, bu söylemlerin bir tehdit değil, tarihsel ve kültürel bir perspektif sunduğunu savunurken; uzmanlar ise süreci Rusya’da “yabancı ajan” uygulamasının siyaset üzerindeki etkilerine dair dikkat çekici bir örnek olarak değerlendiriyor.
