Sosyal medya platformlarının çocuklar ve gençler üzerindeki etkisi, yıllardır süren akademik ve toplumsal tartışmaların ardından yargı önüne taşındı. Salı günü Los Angeles’ta başlayan jürili duruşmada, TikTok, Meta (Instagram/Facebook) ve YouTube’un kullanıcılarını “kastî olarak bağımlı hale getirdiği” iddiaları inceleniyor.
GENÇLERİN RUH SAĞLIĞI KÂR UĞRUNA FEDA EDİLDİ
Dava, “KGM” rumuzuyla mahkemeye başvuran 19 yaşındaki bir genç ve annesi tarafından açıldı. Dosyada yer alan iddialar dikkat çekici:
- Platformların bağımlılık yapıcı tasarım ve algoritmalar kullanması,
- Gençleri tanımadıkları yetişkinlerle eşleştiren mekanizmalar,
- Depresif içeriklerin öne çıkarılmasıyla intihar düşüncesi ve vücut dismorfisi gibi rahatsızlıkların tetiklenmesi.
Çocuk güvenliği savunucuları, davayı 90’larda sigara şirketlerine açılan tütün davalarına benzetiyor. Davacılar, teknoloji devlerinin ürünlerin zararlarını bildiğini ancak kâr amacıyla sessiz kaldığını savunuyor.
ŞİRKETLER İDDİALARI REDDEDİYOR
Meta ve YouTube, iddiaları “asılsız” olarak nitelendirerek savunmaya geçti. Şirketler:
- Yaş doğrulama sistemleri,
- İçerik filtreleme teknolojileri,
- Ebeveyn denetim araçları,
için milyarlarca dolarlık yatırım yaptıklarını belirterek, bu platformların gençler için “sosyal bağ kurma alanları” olduğunu savundu.
1.500 DAVA İÇİN EMSAL NİTELİĞİ TAŞIYOR
Birkaç hafta sürmesi beklenen davada, büyük teknoloji şirketlerinin üst düzey yöneticilerinin tanık olarak dinlenmesi bekleniyor.
Davanın sonucunun:
- 1.500’e yakın bekleyen benzer dosyayı,
- Sosyal medya tazminat hukukunu,
- Platformların algoritma mimarisini
doğrudan etkilemesi bekleniyor.
Uzmanlar, olası bir aleyhte kararın, şirketleri milyarlarca dolarlık tazminatla karşı karşıya bırakabileceği gibi, sosyal medya algoritmalarının işleyişinin kökten değişmesine yol açabileceğini belirtiyor.
