Türkiye’de yıllardır hukuk ve toplum gündeminin en tartışmalı başlıklarından biri olan süresiz nafaka uygulaması, yeniden değişim sürecine girdi. Adalet sistemi içinde “denge” arayışıyla ele alınan mevcut modelin yerine, süreli ve kriterlere dayalı bir nafaka sistemi oluşturulması planlanıyor. Çalışmaların, önümüzdeki dönemde yasal düzenlemeye dönüşmesi bekleniyor.
Yeni modelde, boşanma sonrası nafakanın süresiz olmaması; evlilik süresi, tarafların ekonomik durumu ve çalışma kapasitesi gibi ölçütlerin esas alınması hedefleniyor.
MEVCUT SİSTEM NEDEN DEĞİŞİYOR?
Mevcut yoksulluk nafakası uygulaması, kısa süreli evliliklerde dahi süresiz ödeme yükümlülüğü doğurabilmesi nedeniyle uzun süredir eleştiriliyor. Uygulamanın, özellikle boşanma sonrası yıllar boyunca devam eden hukuki ve ekonomik ihtilafları artırdığı, taraflar arasında kalıcı gerilim yarattığı belirtiliyor.
Yeni düzenleme çalışmalarıyla, nafakanın destekleyici ama bağımlılık yaratmayan bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.
SÜRELİ NAFAKA MODELİ ÖNE ÇIKIYOR
Taslak çalışmalarda, süresiz nafaka yerine evlilik süresiyle orantılı bir nafaka süresi getirilmesi gündemde. Buna göre nafaka, taraflardan birinin ekonomik olarak yeniden ayakta durmasını sağlayacak geçiş süresiyle sınırlandırılacak. Uzun süreli evlilikler ile kısa süreli evlilikler arasında açık bir ayrım yapılması planlanıyor.
SOSYAL DESTEK MEKANİZMALARI GÜNDEMDE
Yeni modelde dikkat çeken bir diğer başlık ise nafaka süresi sona eren kişiler için kamusal destek araçlarının devreye alınması. Çalışma hayatına katılımı mümkün olmayan, yaş veya sağlık engeli bulunan bireyler için sosyal yardım ve istihdam desteklerinin artırılması öngörülüyor.
Bu kapsamda, nafakanın tamamen kaldırılmasından ziyade, nafaka–sosyal destek dengesinin kurulması hedefleniyor.
HUKUK VE TOPLUM BOYUTU BİRLİKTE ELE ALINIYOR
Düzenleme çalışmalarında yalnızca hukuki değil, sosyolojik etkilerin de dikkate alındığı ifade ediliyor. Boşanma sonrası yoksulluk riskinin azaltılması, kadınların istihdama katılımının desteklenmesi ve nafakanın “ömür boyu yükümlülük” algısından çıkarılması amaçlanıyor.
YASAL SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Hazırlık aşamasındaki düzenlemenin, hukukçular, akademisyenler ve sivil toplum temsilcilerinin görüşleri alındıktan sonra Meclis gündemine taşınması bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde, nafaka uygulamasında köklü bir sistem değişikliği hayata geçmiş olacak.
