CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, sağlık sektöründe uluslararası ilaç şirketlerinin etkilerinin araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne araştırma önergesi sundu.
Kanko, sağlık alanının yalnızca bir kamu hizmeti değil, aynı zamanda ulusal güvenlik, veri egemenliği ve kamu bütçesi açısından stratejik bir alan olduğunu vurguladı.
"Küresel ilaç şirketleri mercek altında"
Önergede, başta Pfizer, Novo Nordisk, AstraZeneca, Bayer ve Roche gibi çok uluslu firmaların Türkiye’deki faaliyetlerinin incelenmesi talep edildi.
Bu kapsamda, Sağlık Bakanlığı ve SGK nezdinde lobi faaliyetleri yürütülüp yürütülmediği, geri ödeme ve ruhsatlandırma süreçlerinde çıkar ilişkisi olup olmadığı gibi başlıkların araştırılması istendi.
Ayrıca dijital sağlık ve yapay zekâ projelerinde bu şirketlerin etkisinin bulunup bulunmadığının da incelenmesi talep edildi.
"Sağlık verisi kritik alan"
Kanko, sağlık verilerinin bir ülkenin en stratejik varlıkları arasında yer aldığını belirterek, yapay zekâ sistemlerini geliştiren aktörlerin sağlık politikalarını dolaylı olarak etkileyebileceğine dikkat çekti.
Önergede, sağlıkta dijital dönüşüm sürecinde küresel şirketlerin etkisinin artmasının kamu yararı ile ticari çıkarlar arasındaki sınırı belirsiz hale getirebileceği ifade edildi.
"Yerli üretim ve bilim insanı vurgusu"
Kanko, yerli ilaç sanayisinin güçlendirilmesi ve Türk bilim insanlarının projelerde daha aktif rol alması gerektiğini belirtti.
Eczacıbaşı, Deva Holding, Abdi İbrahim gibi yerli firmaların Ar-Ge kapasitesinin artırılması gerektiğini ifade eden Kanko, yurt dışındaki Türk bilim insanlarının bilgi birikiminden daha fazla yararlanılması çağrısında bulundu.
"Meclis araştırması talebi"
Önergede; yapay zekâ projelerinin ihale süreçleri, küresel ilaç firmalarının lobi faaliyetleri, geçmiş rüşvet iddiaları ve kamu-özel sektör ilişkileri gibi başlıkların tüm yönleriyle incelenmesi istendi.
Kanko, sağlık egemenliğinin milli teknoloji politikasıyla birlikte ele alınması gerektiğini belirterek, sağlık politikalarının küresel ticari çıkarların etkisine bırakılmaması gerektiğini vurguladı.
