ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı askeri operasyonların ardından çatışmanın nasıl sona ereceği uluslararası gündemde tartışılıyor. İran Araştırmaları Merkezi (İRAM) analisti Dr. Yasir Atalan, savaşın seyrine ilişkin yaptığı değerlendirmede Washington yönetiminin hedeflerine dair önemli ipuçları verdi.
Atalan’a göre ABD açısından savaşın hangi noktada biteceği; askeri başarı, operasyon maliyetleri ve iç siyasi baskılar gibi faktörlere bağlı olarak şekilleniyor.
ABD’nin operasyon stratejisi
Analizde, ABD ve İsrail’in operasyonlarının İran’ın askeri ve güvenlik altyapısını hedef aldığı belirtiliyor. Bu kapsamda saldırıların özellikle şu hedeflere yoğunlaştığı ifade ediliyor:
· Devrim Muhafızları Ordusu karargâhları
· Komuta ve kontrol merkezleri
· Balistik füze sahaları
· Entegre hava savunma sistemleri
· Deniz kuvvetlerine ait unsurlar
Operasyonlarda B-2 ve B-52 stratejik bombardıman uçakları, F-22 ve F-35 hayalet uçakları ile F-15, F-16 ve A-10 gibi savaş uçaklarının kullanıldığı belirtiliyor.
İran’ın askeri kapasitesi nasıl etkilendi?
Atalan’ın değerlendirmesine göre saldırıların ardından İran’ın misilleme kapasitesinde belirgin bir düşüş yaşandı. İlk haftanın sonunda İran’ın balistik füze saldırılarında yaklaşık yüzde 90, kamikaze dron saldırılarında ise yüzde 80 oranında azalma olduğu ifade ediliyor.Bununla birlikte İran’ın dağlık bölgelerde bulunan bazı mühimmat stoklarının tamamen yok edilmediği, ancak bu stoklara erişimi sağlayan tünel çıkışlarının hedef alındığı belirtiliyor.
Savaşın ABD’ye maliyeti
Analizde savaşın ekonomik boyutuna da dikkat çekiliyor. Tahminlere göre operasyonların ilk 100 saatlik maliyeti yaklaşık 3,7 milyar dolar seviyesine ulaştı.Bu maliyetin önemli kısmını yüksek maliyetli Tomahawk seyir füzeleri oluşturdu. Ancak hava üstünlüğünün sağlanmasının ardından operasyonların daha düşük maliyetli mühimmatlarla sürdürülebildiği ifade ediliyor.
Trump yönetimi savaşı nasıl sonlandırabilir?
Dr. Yasir Atalan’a göre Washington yönetimi için en olası senaryo, İran’ın askeri kapasitesinin önemli ölçüde zayıflatıldığını ilan ederek savaşın siyasi bir zafer anlatısıyla sonlandırılması.
Atalan değerlendirmesinde şu ifadeleri kullanıyor:
“Kısa vadede rejime karşı büyük bir protesto dalgası oluşmaz ya da etnik gruplar üzerinden yeni bir iç cephe açılmazsa Trump, İran rejiminin yeterince zayıflatıldığını söyleyerek savaşı siyasi bir zafer hikâyesiyle sonlandırmaya çalışabilir.”Bu senaryoya göre ABD’nin hedefinin doğrudan rejim değişikliği değil, İran’ın askeri kapasitesini sınırlamak ve bölgesel etkisini azaltmak olduğu değerlendiriliyor.
Ortadoğu’da daha derin bir çatışma riski
Analize göre ABD savaşın maliyetini sınırlamak isterken İran’ın bölgesel misilleme kapasitesi çatışmanın genişleme riskini artırıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı ve Körfez’deki enerji hatları üzerindeki baskının küresel ekonomiyi etkileyebileceği belirtiliyor.Bu nedenle Washington’ın önünde iki seçenek bulunduğu ifade ediliyor:
Ya askeri baskıyı artırarak daha uzun bir çatışmaya girmek ya da belirli bir askeri başarı eşiğini yeterli görerek savaşı siyasi bir sonuçla sonlandırmak.
Görüş | ABD İçin İran Savaşı Nerede Biter?
— İran Araştırmaları Merkezi - İRAM (@iramcenter) March 10, 2026
"Kısa vadede rejime karşı büyük bir protesto dalgası oluşmaz ya da etnik gruplar üzerinden yeni bir iç cephe açılmazsa Trump, İran rejiminin yeterince zayıflatıldığını ve bundan sonrasının İran toplumunun meselesi olduğunu söyleyerek… pic.twitter.com/wkTeIpNgkL
