Dijital platformlar üzerinden çalışan kuryeler ve hizmet emekçilerini kapsayan yeni yasal düzenlemenin ana hatları ortaya çıkmaya başladı. Çalışmayla birlikte primlerin kaynağından kesilmesi, iş güvencesi ile sağlık ve işsizlik sigortası gibi sosyal hakların güvence altına alınması hedefleniyor.
ÇALIŞANLARIN HUKUKİ KONUMU İLK KEZ AÇIKÇA TANIMLANACAK
Hükümet, algoritmalarla iş dağıtımı yapan yerli ve yabancı dijital platformlar ile bu platformlar adına temizlik, bakım, kurye, kargo ve yemek dağıtımı gibi alanlarda çalışanları kapsayan kapsamlı bir yasal hazırlık yürütüyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın koordinesinde sürdürülen düzenleme ile dijital platform çalışanlarının hukuki konumu ilk kez açık ve net biçimde tanımlanacak.
Hazırlanan düzenleme ile özellikle motokuryeler başta olmak üzere platformlara bağlı çalışanların iş ilişkileri yasal zemine oturtulacak. İş alma süreçleri, performans ölçütleri ve ücretlendirmeyi belirleyen algoritmalar için sınırlar çizilecek. Esnek çalışma modeli korunurken, platformların tek taraflı ve keyfi uygulamalarının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
ÇALIŞANLARIN İŞ GÜVENCESİ ARTIRILACAK
Yeni yasal çerçeve kapsamında iş sağlığı ve güvenliği standartları belirlenecek, mesleki yeterlilik ve belgelendirme süreçleri teşvik edilecek. Platformların tek taraflı sözleşme fesihleri sınırlandırılarak çalışanların iş güvencesi artırılacak. Ayrıca çalışanlara işsizlik sigortası, sağlık güvencesi ve emeklilik hakkı tanınacak; sendikal haklardan yararlanabilmelerinin önü açılacak.
PRİM ÖDEYEMEYEN EMEKÇİLER İÇİN YENİ MODEL
Sosyal güvenlik primlerinde de köklü bir değişiklik planlanıyor. BAĞ-KUR primlerini ödemekte zorlandığı için sağlık ve emeklilik haklarından yararlanamayan platform çalışanları için yeni bir model devreye sokulacak. Buna göre primler, ücret ödemesi yapılmadan önce doğrudan kaynağında kesilerek ilgili kurumlara aktarılacak.
Avrupa Birliği ülkelerinde ise mahkeme kararları ve 8 Şubat 2024’te sağlanan uzlaşı doğrultusunda platform çalışanlarının işçi statüsünde olduğu yasal güvence altına alınmış durumda. Türkiye’de hazırlanan düzenlemenin de benzer şekilde, platform ekonomisinde çalışanların statüsüne ilişkin köklü bir yaklaşım değişikliğine işaret ettiği ifade ediliyor.
