Kazakistan’da yeni anayasa taslağı kamuoyuyla paylaşıldı. 96 maddeden oluşan taslağın, 11 Mart’ta yapılması planlanan referandumda halkın onayına sunulması bekleniyor.
Yeni anayasa taslağında devlet yönetim sistemine yönelik önemli değişiklikler yer alıyor. En dikkat çekici düzenlemelerden biri parlamentonun yapısında yapılması planlanan dönüşüm. Mevcut iki meclisli yapı yerine “Kurultay” adıyla tek meclisli bir parlamentoya geçilmesi öngörülüyor.
Taslağa göre 145 sandalyeden oluşacak Kurultay üyeleri, nispi temsil sistemiyle seçilecek ve milletvekilleri 5 yıllık süreyle görev yapacak.
CUMHURBAŞKANI YARDIMCILIĞI GETİRİLİYOR
Taslak metinde yeni bir devlet görevi olarak cumhurbaşkanı yardımcılığı makamının oluşturulması da yer alıyor. Cumhurbaşkanı yardımcısı, cumhurbaşkanı tarafından atanacak ancak göreve başlayabilmesi için Kurultay’ın onayı gerekecek.
Cumhurbaşkanının istifa etmesi veya görevini yerine getirememesi durumunda yetkilerin cumhurbaşkanı yardımcısına devredilmesi planlanıyor.
HÜKÜMET YAPISINDA DEĞİŞİKLİK
Yeni düzenlemeye göre başbakan, cumhurbaşkanı tarafından atanacak ve bu atama Kurultay’ın onayına sunulacak. Kabine üyelerinin ise Kurultay ile istişare edildikten sonra başbakan tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
DİL, İNSAN HAKLARI VE SOSYAL DÜZENLEMELER
Anayasa taslağında devlet kurumları ve yerel yönetimlerde Kazakça ile birlikte Rusça’nın resmi dil olarak kullanılmaya devam edeceği ifade ediliyor.
Taslakta ayrıca ulusal diyalog platformu olarak “Halk Konseyi” adlı yeni bir yapının kurulması planlanıyor.
Metinde evlilik, bir erkek ile bir kadının birliği olarak tanımlanırken, çalışabilecek durumda olan çocukların çalışamayacak durumdaki ebeveynlerine bakma sorumluluğu da anayasal düzenlemeler arasında yer alıyor.
ÖLÜM CEZASI TAMAMEN YASAKLANIYOR
Yeni anayasa taslağı, yaşam hakkının vazgeçilmez olduğunu vurgularken ölüm cezasının mutlak şekilde yasaklanmasını öngörüyor. Bunun yanında dijital ortam dahil olmak üzere kişisel verilerin korunması da anayasal güvence altına alınıyor.
Kasım Cömert Tokayev, anayasa değişikliklerinin halk oylamasına sunulması için daha önce kararname imzalamıştı. Taslağın referandumda kabul edilmesi halinde ülkede siyasi sistemde kapsamlı değişikliklerin yürürlüğe girmesi bekleniyor.
