Özbekistan’ın başkenti Taşkent, İslam dünyasının kültürel mirası açısından tarihi bir karara ev sahipliği yaptı. ICESCO İslam Dünyası Mirası Komitesi’nin 13. oturumunda, Azerbaycan’ın sunduğu iki stratejik adaylık dosyası kabul edilerek uluslararası miras listesine alındı.
Buna göre, Ağdam’daki “İmaret” Tarihi-Mimari Müze Kompleksi ile Şuşa Şehir Devlet Rezervi, resmen ICESCO İslam Dünyası Mirası Listesi’nde yerini aldı.
AĞDAM İÇİN ULUSLARARASI BİR İLK
Ağdam’ın kültürel mirası, bu kararla birlikte ilk kez uluslararası bir listeye girmiş oldu. 18. yüzyıla dayanan ve Karabağ halkı için kutsal sayılan “İmaret” Kompleksi, bölgenin tarihsel ve kültürel derinliğini simgeliyor. Kompleks, Hanlar Mezarlığına ev sahipliği yapıyor; burada Karabağ Hanlığı’nın kurucusu Panahali Han, halefleri İbrahimhalil Han ve Mehdiqulu Han, ayrıca ünlü şair Hurşidbanu Natavan’ın türbeleri bulunuyor.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in 20 Şubat 2025 tarihli kararnamesiyle kurulan müze kompleksi, bölgedeki kültürel canlanmanın uluslararası düzeydeki en somut örneği olarak dikkat çekiyor.
AZERBAYCAN'IN KALBİ BURADA ATIYOR: ŞUŞA
UNESCO ve ICESCO gibi uluslararası platformlarda Azerbaycan kültürünün “beşiği” olarak kabul edilen Şuşa şehri de miras listesine dahil edildi. Bu tescil, Şuşa’nın özgün mimarisinin korunmasını ve işgal sonrası yürütülen kapsamlı restorasyon çalışmalarının takdir edilmesini sağladı.
ULUSLARARASI FESTİVAL DEVAM EDİYOR
Taşkent’te düzenlenen ve 13 Şubat’a kadar sürecek festival kapsamında, İslam dünyasının diğer adaylık dosyaları da görüşülmeye devam edecek. Ağdam İmaret Kompleksi ise halihazırda yerli ve yabancı ziyaretçilere açık durumda.
KARABAĞ ZAFERİ İLE ERMENİ ESARETİNDEN KURTULDU
1990’ların başında Karabağ Savaşı sırasında Ermeni güçlerinin işgaline uğrayan Ağdam ve Şuşa, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne yönelik en kritik tehditlerden biri haline gelmişti. Şehirler, hem stratejik hem de kültürel açıdan büyük öneme sahipti; Şuşa özellikle Azerbaycan kültürünün ve sanatının kalbi olarak biliniyordu.
2020 yılındaki İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan ordusu, kapsamlı bir harekâtla bu bölgeleri işgalden kurtardı. Şuşa’nın 8 Kasım 2020’de özgürleştirilmesi, savaşın seyrini değiştiren kritik bir dönüm noktası oldu. Ardından Ağdam, uzun yıllar süren işgalin ardından Azerbaycan kontrolüne geçti.
Kurtuluş sonrası her iki şehir de kapsamlı bir restorasyon ve yeniden imar sürecine girdi. Tarihi ve kültürel mirasın korunması önceliklendirilirken, şehirler yeniden Azerbaycan halkının kullanımına açıldı. Şuşa ve Ağdam, artık hem stratejik hem de kültürel açıdan Azerbaycan’ın kalkınma ve kültürel canlanma projelerinin merkezinde yer alıyor.
Bu zafer, sadece askeri bir başarı değil; aynı zamanda Azerbaycan’ın tarihine, kültürüne ve ulusal kimliğine sahip çıkmasının simgesi olarak değerlendiriliyor.
TÜRKİYE'NİN ZAFERDEKİ ROLÜ
2020’deki İkinci Karabağ Savaşı’nda Azerbaycan’ın Ağdam ve Şuşa’yı işgalden kurtarmasında Türkiye kritik destek sağladı. Ankara, diplomatik dayanışmanın yanı sıra askeri ve teknoloji desteği sundu; İHA ve istihbarat desteği operasyonların etkinliğini artırdı.
Türkiye, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğünü uluslararası platformlarda savunurken, stratejik ortaklık ve savunma işbirliğini güçlendirdi. Bu katkı, Azerbaycan’ın zaferini hızlandıran ve başarıyı güvence altına alan önemli bir unsur oldu.
