Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde hazırlanan “Dijital Mecralarda Çocuklarımızı Bekleyen Tehdit ve Riskler” raporu, çocukların çevrim içi ortamlarda karşılaştığı güvenlik sorunlarını ele alarak güçlü bir yasal koruma çerçevesi oluşturmayı hedefliyor. Altı bölüm ve 204 sayfadan oluşan rapor, toplam 82 öneri içeriyor ve komisyonda kabul edilerek üst komisyona sevk edildi.
“DİJİTAL DÜNYADA ÇOCUKLAR KORUNMALI” VURGUSU
Çalışmanın tanıtım toplantısında değerlendirmelerde bulunan AK Parti Kocaeli Milletvekili Radiye Sezer Katırcıoğlu, dijital mecralarda çocukları hedef alan risklerin fiziksel, zihinsel ve duygusal gelişim açısından ciddi sonuçlar doğurabildiğini belirtti. Katırcıoğlu, söz konusu risklerin artık toplumsal düzeyde ele alınması gereken modern bir sorun haline geldiğini ifade ederek, hızlı ve kapsayıcı bir yasal düzenlemenin önemine dikkat çekti.
15 YAŞ ALTINA SOSYAL MEDYA ENGELİ GÜNDEMDE
Raporda en çok öne çıkan öneriler arasında, sosyal medya platformlarının 15 yaşını doldurmayan çocuklara hizmet sunmaması bulunuyor. Buna göre platformların yaş doğrulama mekanizmalarını zorunlu hale getirmesi, 18 yaş altındaki kullanıcılara filtreli içerik sunması ve gerekli denetimlerin devlet tarafından güçlendirilmesi öneriliyor. Raporda bu yaklaşımın çocukların zararlı içerikler, istismar ve reklam hedeflemelerinden korunması açısından gerekli olduğu ifade ediliyor.
“ÇOCUK HATTI” VE GECE İNTERNET KISITLAMASI DİKKAT ÇEKTİ
Raporda öne çıkan bir diğer başlık, 18 yaşına kadar özel SIM kart veya “çocuk hattı” uygulamasıyla cihaz kullanımının kontrol altına alınması oldu. Bu kullanım modelinde içerik filtreleme, ebeveyn erişim denetimi ve yaşa uygun hizmet sunumu gibi güvenlik mekanizmaları devreye alınabilecek. Ayrıca 18 yaşın altındaki kullanıcıların kullandığı cihazlarda internet erişiminin 22.00–06.00 saatleri arasında yavaşlatılması veya sınırlandırılması da öneri olarak sunuldu. Uzmanlara göre bu düzenleme çocukların uyku düzenini desteklemeyi ve gece saatlerindeki riskli çevrim içi davranışları azaltmayı amaçlıyor.
MAHREMİYET, EĞİTİM VE DENETİM BOYUTU
Raporda dijital mahremiyetin korunması da önemli bir yer tuttu. Kamu kurumları dahil olmak üzere, çocukların görüntülerinin dijital platformlarda izinsiz paylaşılmasına karşı bağlayıcı yasal hükümlerin getirilmesi gerektiği ifade edildi. Eğitim alanında ise dijital güvenlik ve medya okuryazarlığının zorunlu ders olarak müfredata dahil edilmesi, derslerde akıllı cihaz kullanımının sınırlandırılması ve öğretmenlere yönelik etik çerçevenin güçlendirilmesi tavsiye edildi.
DİJİTAL BAĞIMLILIK VE SİBER ZORBALIK İÇİN RİSK UYARISI
Çocukların dijital dünyada karşılaştığı bağımlılık, siber zorbalık, istismar ve yasa dışı bahislere yönlendirilme risklerine karşı daha özel psikolojik destek ve erken müdahale mekanizmalarının kurulması gerektiği raporda vurgulandı. Denetim yapılarının “çocuk hakları” odağıyla güçlendirilmesi ve bu alanda ihtisaslaşmış birimlerin oluşturulması da önerildi.
YASAMA SÜRECİ BAŞLARSA YENİ BİR DÖNEM BAŞLAYABİLİR
Raporda yer alan önerilerin üst komisyonda görüşülmesinin ardından yasama sürecine taşınması halinde Türkiye’nin dijital güvenlik ve çocukların çevrim içi hakları konusunda yeni bir hukuki modele geçebileceği değerlendiriliyor. Bu sürecin, teknoloji şirketleri, eğitim kurumları, ebeveynler ve devlet kurumlarını kapsayan geniş bir uyum çerçevesi gerektireceği belirtiliyor.
