Uzun süre aralıksız çalışmanın verimi düşürdüğü artık sadece deneyimle değil, bilimsel verilerle de destekleniyor. Uluslararası hakemli bir dergide yayımlanan kapsamlı bir sistematik derleme ve meta-analiz, iş ve görev süreçleri arasında verilen kısa süreli mikro molaların hem iyi oluş haline hem de performans göstergelerine etkisini inceledi. Bulgular, kısa molaların özellikle enerji ve yorgunluk üzerinde ölçülebilir fayda sağladığını gösterdi.
MİKRO MOLA NEDİR, NEDEN ETKİLİ?
Araştırmada “mikro mola”, görevler arasında verilen ve genellikle birkaç dakikayı aşmayan kısa toparlanma araları olarak tanımlanıyor. Bu aralar:
- Masadan kısa süreli kalkma
- Esneme hareketleri yapma
- Ekrandan uzaklaşma
- Kısa yürüyüş
- Nefes egzersizi
gibi düşük yoğunluklu toparlanma aktivitelerini kapsıyor.
Bilim insanlarına göre bu kısa kesintiler, biriken zihinsel ve fiziksel yükü dağıtarak sistemin yeniden dengelenmesine yardımcı oluyor.
22 AYRI ÖRNEKLEM, BİNLERCE KATILIMCI
Çalışmada deneysel ve yarı deneysel araştırmalar bir araya getirildi. Toplam 22 bağımsız örneklem ve 2 binden fazla katılımcının verisi analiz edildi. Rastgele etkiler modeliyle yapılan meta-analiz sonuçlarına göre:
- Mikro molalar enerji ve canlılık düzeyini küçük ama istatistiksel olarak anlamlı biçimde artırıyor
- Yorgunluk düzeyini yine anlamlı şekilde düşürüyor
- Genel performans artışı ise her görev türünde aynı düzeyde görülmüyor
Araştırmacılar, etkinin özellikle iyi oluş göstergelerinde daha net ortaya çıktığını vurguluyor.
PERFORMANS HER İŞTE AYNI ARTMIYOR
Analizde dikkat çeken bir diğer bulgu, performans etkisinin işin türüne göre değişmesi oldu. Sonuçlara göre:
- Bilişsel yükü daha düşük görevlerde mikro molaların performansa katkısı daha belirgin
- Çok yoğun zihinsel yük gerektiren işlerde ise daha uzun toparlanma süreleri gerekebiliyor
- Meta-regresyon analizleri, mola süresi uzadıkça performans katkısının da büyüdüğünü gösteriyor
Araştırma ekibi, yüksek düzeyde zihinsel tükenme yaratan görevlerden sonra 10 dakikadan daha uzun molaların daha işlevsel olabileceğini belirtiyor.
UZMANLARA GÖRE EN ETKİLİ MİKRO MOLA MODELİ
Araştırma bulgularını değerlendiren uzmanlar, mikro molaların rastgele değil planlı verilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Önerilen pratik model şu başlıklarda toplanıyor:
- Her 45–60 dakikalık odaklı çalışmadan sonra kısa ara
- Molada ekran dışı aktivite
- Hafif hareket veya esneme
- Bildirim ve mesaj kontrolünden kaçınma
- Zihni farklı bir uyarana yönlendirme
Bu yaklaşımın hem zihinsel dayanıklılığı hem sürdürülebilir çalışma temposunu desteklediği belirtiliyor.
