Avrupa Birliği’nin Türkiye’deki mültecilere yönelik en kapsamlı finansman mekanizmalarından biri olan Türkiye Mülteciler Fonu (FRIT) resmen sona erdi. Programın kapanışı, Brüksel’de düzenlenen son Yönlendirme Komitesi toplantısıyla duyuruldu.
Toplantıya Avrupa Birliği kurumlarının yanı sıra AB üye devletleri, Türkiye ve Birleşik Krallık’tan üst düzey temsilciler katıldı. Toplantıda programın on yıllık uygulama süreci değerlendirilirken bağımsız final raporunun bulguları da ele alındı.
115 projeye 6 milyar avroluk destek
Türkiye Mülteciler Fonu, Mart 2016’da AB-Türkiye Bildirisi kapsamında hayata geçirildi. Program çerçevesinde Avrupa Birliği bütçesi ve üye devletlerin katkılarıyla toplam 6 milyar avroluk finansman sağlandı.
Bu kaynakla mülteciler ve ev sahibi topluluklar için 115 farklı proje desteklendi. Projeler kapsamında milyonlarca mülteci temel ihtiyaç yardımlarından faydalanırken sağlık, eğitim ve kamu hizmetlerine erişim imkanları da geliştirildi.
Ayrıca geçim kaynakları ve sosyal uyum projeleriyle mültecilerin Türkiye’de ekonomik ve sosyal hayata katılımının güçlendirilmesi hedeflendi.
Türkiye en büyük mülteci nüfusuna ev sahipliği yapıyor
AB yetkilileri, Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle dünyanın en büyük zorunlu göç krizlerinden birinin merkezinde yer aldığını vurguladı.
Fonun kurulduğu 2016 yılında Türkiye yaklaşık 3,1 milyon Suriyeli mülteciye ve toplamda yaklaşık 4 milyon mülteciye ev sahipliği yapıyordu. Bu nedenle AB’nin sağladığı destek, Türkiye’nin kapasitesini güçlendirmeye yönelik önemli bir ortaklık olarak değerlendirildi.
Bazı projeler devam edecek
Fon kapsamındaki projelerin büyük bölümü tamamlanmış olsa da bazı projeler devam ediyor. Yetkililer, 115 projeden 11’inin uygulamasının sürdüğünü açıkladı.
COVID-19 salgını, 2023 Kahramanmaraş depremleri ve yüksek enflasyon nedeniyle yaşanan gecikmeler sebebiyle bazı projelerin süresi uzatıldı. Bu projelerden beşinin 2026 yılı sonuna kadar, diğerlerinin ise 2028-2029 yıllarında tamamlanması planlanıyor.
AB’den yeni finansman desteği
Avrupa Birliği, FRIT programının sona ermesine rağmen Türkiye’deki mültecilere yönelik finansman desteğinin devam edeceğini açıkladı.
2020-2027 dönemi için Türkiye’deki mültecilere yönelik programlara ek olarak 6 milyar avroluk yeni kaynak tahsis edildi. Bu kapsamda sağlık, eğitim, sosyal koruma ve ekonomik uyum projeleri uygulanmaya devam edecek.
