ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail’e yönelik 151,8 milyon dolar değerinde 12 bin adet BLU-110A/B hava-yer bombası satışına onay verdi. Satışın dikkat çeken yönlerinden biri ise sürecin “acil ihtiyaç” maddesi kullanılarak hızlandırılması oldu.
Bu kapsamda Trump yönetimi Kongre onay sürecini devre dışı bırakarak satış paketinin hızlı şekilde ilerlemesini sağladı.Savunma çevrelerinde bu adım, Ortadoğu’daki gerilimin arttığı bir dönemde Washington’un İsrail’e askeri destek politikasının yeni bir göstergesi olarak yorumlandı.
Repkon USA ismi tartışmaları tetikledi
Satış paketinde ana yüklenici olarak Repkon USA’nın yer alması hem Türkiye’de hem de uluslararası savunma medyasında geniş yankı uyandırdı.
Repkon USA, Türk savunma sanayii şirketi Repkon ile bağlantılı ve ABD’de faaliyet gösteren bir mühimmat üretim şirketi olarak biliniyor. Özellikle mühimmat gövdesi üretimi alanında ABD savunma ekosistemine entegre çalışan şirket, Amerikan savunma projelerinde aktif rol alıyor.Bu durum bazı platformlarda “Türk şirket ABD üzerinden İsrail’e mühimmat sağlıyor” şeklinde yorumlandı.
Şirketten açıklama: Son kullanıcı ABD Hava Kuvvetleri
Repkon cephesinden yapılan açıklamada ise bu iddiaların gerçeği yansıtmadığı vurgulandı.Şirket, söz konusu mühimmat grubu için ABD Hava Kuvvetleri (USAF) ile aktif bir sözleşmesinin bulunduğunu ve bu sözleşmede “Son Kullanıcı (End User)” olarak ABD Hava Kuvvetleri’nin yer aldığını açıkladı.
Savunma sanayisinde kritik öneme sahip olan Son Kullanıcı Belgesi (End User Certificate), ürünün teslim edileceği nihai kurum veya ülkeyi yasal olarak belirleyen bir belge olarak biliniyor.
Repkon USA’ya göre mevcut sözleşmede mühimmatın son kullanıcısı ABD Hava Kuvvetleri olarak tanımlanmış durumda.
ABD envanterinden ihracat uygulaması
Savunma uzmanlarına göre ABD’nin kendi askeri envanterindeki mühimmatları başka ülkelere transfer etmesi sık kullanılan bir yöntem.Bu tür satışlar çoğu zaman “hükümetten hükümete” (G2G) savunma satışları kapsamında gerçekleştiriliyor.Açıklanan satış paketinde de mühimmatların bir bölümünün yeni üretim değil, doğrudan ABD Hava Kuvvetleri envanterinden sevk edileceği ifade ediliyor.
Hukuki tartışma büyüyebilir
Uzmanlara göre tartışmanın temel noktası son kullanıcı belgesi ile fiili sevkiyat arasındaki olası farklılık.
Eğer ABD, son kullanıcı olarak kendi hava kuvvetlerini gösteren bir sözleşmeye rağmen mühimmatları İsrail’e sevk ederse, bu durum uluslararası savunma ticareti ve ihracat hukukunda yeni tartışmalar doğurabilir.Savunma analistleri, BLU-110 satışının yalnızca bir silah transferi değil, ABD’nin Ortadoğu’daki askeri ve siyasi dengelere ilişkin stratejik mesajı olarak da değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
