Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tek kullanımlık plastik ürünlere ilişkin kapsamlı bir düzenlemeyi hayata geçiriyor. Bakanlığın resmi açıklamasına göre plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, genleştirilmiş polistirenden (EPS-köpük) gıda kapları, içecek kapları ve bardaklar, pipetler ile plastik çubuklu kulak pamukları piyasaya artık sunulamayacak.
PLASTİK YERİNE DOĞA DOSTU ALTERNATİFLER TERCİH EDİLECEK
Sıfır Atık Hareketi kapsamında başlatılan Depozito Yönetim Sistemi’nin ardından, bu yeni adımla içecek ve gıda ambalajlarının geri dönüşümü daha da teşvik edilecek. Tek kullanımlık plastiklerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatifler kullanılacak.
YENİ YÖNETMELİK İÇİN HAZIRLIK YAPILIYOR
Bilimsel araştırmalara göre dünyada üretilen plastiklerin yaklaşık yüzde 40’ı tek kullanımlık ürünlerden oluşuyor. Yetersiz atık yönetimi nedeniyle bu plastiklerin büyük bölümü doğaya karışıyor ve deniz çöplerinin yüzde 80’ini oluşturuyor. Bakanlık, bu uygulama ile tek kullanımlık plastiklerin çevreye verdiği zararı azaltmayı ve AB’nin 2019’da kabul ettiği Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyum sağlamayı hedefliyor.
AVRUPA BİRLİĞİ İLE UYUM
Bakanlık; Sıfır Atık Hareketi kapsamında hayata geçirdiği Depozito Yönetim Sistemi’ni 81 ile yaygınlaştırarak plastik, cam ve alüminyum içecek kaplarının geri dönüşümünü artırmıştı. Şimdi ise çevreye en çok zarar veren tek kullanımlık plastiklerin kullanımını tamamen sonlandırarak yerine doğa dostu cam, porselen, ahşap ve karton ürünler sunmayı planlıyor. Geçen yıl yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlanan yönetmelik, tek kullanımlık plastiklerin doğaya verdiği zararı azaltmayı ve AB’nin Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi ile uyumu sağlamayı hedefliyor. Yönetmelik çalışmalarının tamamlanma aşamasına geldiği belirtildi.
ATIK YÖNETİMİ MALİYETİNDE 1,5 MİLYAR LİRA TASARRUF HEDEFLENİYOR
İlerleyen dönemde, kısmen plastikten yapılmış gıda ve içecek kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve temizlik havluları için de kısıtlama ve işaretleme gibi tedbirler uygulanacak. Yönetmeliğin yürürlüğe girmesiyle yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton CO₂ eşdeğeri karbon salımı önlenecek ve atık yönetimi maliyetinde 1,5 milyar lira civarında tasarruf sağlanacak.
PLASTİK ÜRÜNLERİN KISITLANMASI FAYDALI BULUNUYOR
TÜİK tarafından yapılan araştırma da toplumun büyük çoğunluğunun tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını desteklediğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre vatandaşların yüzde 77’si günlük yaşamda plastik kullanımını azaltmayı desteklerken, yüzde 76’sı bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını faydalı buluyor. Katılımcıların yüzde 78’i ise bu ürünlerin yerine kağıt, karton, ahşap; yüzde 80’i metal, porselen ve seramik gibi tekrar kullanılabilir alternatiflerin tercih edilmesini destekliyor.
Bakanlık, taslak yönetmeliği önümüzdeki günlerde sektör temsilcileri ve STK’larla paylaşarak uygulamaya geçirecek ve çevreye yönelik bu tarihi adımı resmen yürürlüğe koyacak.
