Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirilen İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu (ICESCO) İslam Dünyası Mirası Komitesi’nin 13. oturumunda Azerbaycan için sevindirici bir gelişme yaşandı. Azerbaycan Kültür Bakanlığı’nın girişimleri sonucunda, “Ordubad Tarihi-Mimari Rezervi” resmen ICESCO İslam Dünyası Mirası Ön Listesi’ne alındı.
AZERBAYCAN'IN İNCİSİ ORDUBAD
Milli Lider Haydar Aliyev tarafından “Azerbaycan’ın incisi” olarak nitelendirilen Ordubad, 5. yüzyıla uzanan tarihiyle bölgenin önemli medeniyet merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. 1977’den bu yana koruma altında olan şehir, 2001 yılında UNESCO Dünya Mirası Ön Listesi’ne girmişti. 2024’te ise Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından “Ordubad Devlet Tarihi-Kültür Rezervi” ilan edilerek yönetim ve koruma süreçleri güçlendirildi.
ŞEHİR PLANLAMASIYLA DİKKAT ÇEKİYOR
Ordubad, özellikle 17. yüzyılın başlarından günümüze ulaşan özgün şehir planlamasıyla dikkat çekiyor. Merkezde yer alan Cuma Camii’nden yayılan mahalle düzeni, İslam mimarisinin nadir örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
ÖNE ÇIKAN UNSURLAR NELER?
-
Anıtsal Yapılar: Cuma Camii, medreseler, tarihi buzhane, kasariye, hamamlar ve kervansaraylar.
-
Meydan ve Çarşı Kültürü: Arasat Meydanı ve üç büyük meydanı çevreleyen kapalı çarşı ağı.
-
Kehriz Sistemi: Şehrin günümüze ulaşan kadim su kaynağı ve altyapı sistemi.
-
Tarihi Mahalleler: Anbaras, Kürdatal, Uçturlangi, Mingis ve Sarşaher gibi özgün yerleşim alanları.
AZERBAYCAN'DA BU SENE ŞEHİR PLANLAMA VE MİMARLIK YILI
Ordubad’ın ICESCO Ön Listesi’ne dahil edilmesi, Azerbaycan’da 2026’nın “Şehir Planlama ve Mimarlık Yılı” ilan edilmesiyle de uyumlu bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Tescilin bölgenin turizm potansiyelini artırması ve tarihi mirasa uluslararası ilgiyi yükseltmesi bekleniyor.
Azerbaycan Kültür Bakanlığı, ön liste sürecinin tamamlanmasının ardından dosyanın ICESCO İslam Dünyası Mirası Ana Listesi’ne alınması için çalışmalarını hızlandıracağını duyurdu.
ICESCO NEDİR? GÖREVLERİ VE AMAÇLARI NELER?
İslam Dünyası Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (ICESCO), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) çatısı altında faaliyet gösteren, eğitim, bilim, kültür ve iletişim alanlarında uzmanlaşmış bir kuruluştur. Örgütün temel amacı, üye devletler arasındaki iş birliğini güçlendirmek ve Müslüman ülkelerde sosyal, kültürel ve bilimsel gelişimi desteklemektir.
ICESCO, üye ülkelerdeki eğitim sistemlerinin geliştirilmesi, bilimsel araştırmaların teşvik edilmesi, kültürel mirasın korunması ve iletişim alanında iş birliğinin artırılması gibi konularda projeler yürütmektedir. Ayrıca, kültürel ve bilimsel mirasın uluslararası düzeyde tanıtılmasına katkıda bulunur.
Merkezi Fas’ın başkenti Rabat’ta bulunan örgütün genel müdürlüğünü Dr. Salim M. AlMalik yürütmektedir. ICESCO, üye devletler arasında bilgi paylaşımı ve kapasite geliştirme programları organize ederek, İslam dünyasında sürdürülebilir kalkınmayı desteklemeyi hedeflemektedir.
