İkinci el telefon alım talebinin artmasıyla satış uygulamaları ve yüz yüze dolandırılmalar da yükselişe geçti. Tüketiciler, cazip fiyatlara aldanarak yaptıkları alım sonrasında; IMEI kapatılması, bozuk veya hasarlı ürünle karşılaşma, cihazın çalıntı çıkması gibi birçok sorunla karşılaşıyor. Uzmanlara göre, ikinci el telefon pazarı önümüzdeki dönemde daha da büyüyecek. Peki tüketicilerin en çok karşılaştığı sorun ne ve bunlar nasıl çözülecek?
AYIPLI ÜRÜN ŞİKAYETLERİ İLK SIRADA
Küresel ikinci el piyasası ve yenilenmiş telefon pazarının milyarlarca dolarlık genişleme eğilimde olduğu belirtiliyor. Türkiye’de de bu oran 200-300 milyon USD civarında. Bu yüksek oran dolandırıcılık ve hasarlı ürün satışını büyük oranda etkilemekte.
Ticaret Bakanlığı’nın Alo 175 Tüketici Danışma Hattı verilerine göre, 2025’te gelen yaklaşık 471 bin çağrının %45,5’i “ayıplı mal ve hizmetler” için yapıldı. Bu şikâyetlerin büyük bir kısmı elektronik cihazlar ve akıllı telefon gibi ürünleri içeriyor. Online ikinci el ilanlarındaki dolandırıcılık vakaları ilan bedelini IBAN’a yatırdıktan sonra ürünün gelmediğini ve “mükemmel durumda” olarak satılan telefon yerine yan sanayi parçalarla donatılmış, farklı model/hasarlı cihazların gönderildiği örnekler ve şikayetler mevcut. Peki bu tip örneklere maruz kalmamak için neler yapmalıyız?
- “Havale/EFT gönder, kargoyu hemen çıkarayım” diyen kişilere ödeme yapılmamalı, sosyal medya üzerinden satış yapan kişilere güvenilmemeli ve kimliği, sabit adresi, şirket bilgisi olmayan satıcılara para gönderilmemelidir.
- Yan sanayi parça / hasarlı / yanlış model gönderimine karşı ürün alınmadan önce IMEI numarası istenmeli, detaylı fotoğraf ve video talep edilmelidir. Kargo ile teslim alınıyorsa, paketi açarken video çekilmeli, gün içerisinde kamera, hoparlör ve mikrofon kontrolü yapılmalıdır. Sorun oluştuğunda ise aynı gün içerisinde iade talebi başlatılmalıdır.
KIZILAY’DA İKİNCİ EL TELEFON RİSKİ
Sadece çevrimiçi piyasada değil, Ankara’nın en işlek noktalarından biri olan Kızılay’da da ikinci el telefon almak isteyen vatandaşlar ciddi risklerle karşı karşıya. Hasarlı ürünler, yurt içi denilerek yurt dışı kayıtlı satılan cihazlar ve “içi açılmadı, sıfır ayarında” ifadeleriyle pazarlanmasına rağmen tüm aksamları değiştirilmiş telefonlara ilişkin şikâyetler, tüketici platformları ve internet forumlarında yoğun şekilde yer alıyor. Artan bu bildirimler, Ankaralıların kaygılı olmasına neden oluyor.
TÜKETİCİ HAKLARINI BİLMELİ
Çok cazip fiyatlı ilanların büyük kısmı ya dolandırıcılık ya da ayıplı ürün riski taşıyorken devlet ise haklarımızı korumaktadır. Fatura mevcut ise Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurulabilir, yenilenmiş ürünlerde 6-12 ay arası garanti zorunludur ve 14 gün cayma hakkı vardır.
