Dünya denizlerinde güç dengesi son yıllarda hızla değişiyor. Özellikle Çin’in donanma modernizasyonu ve yeni savaş gemileri programı, küresel askeri dengelerde önemli bir tartışma başlığı haline geldi. Yapılan yeni bir savunma analizi ise dikkat çekici bir tabloyu ortaya koyuyor: Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması’nın (PLAN) yüzey savaş gemilerindeki toplam füze kapasitesi artık ABD Donanması’nın yaklaşık %76’sına ulaşmış durumda.
Bu hesaplama, savaş gemilerinde bulunan dikey atım sistemleri (Vertical Launch System – VLS) ile güverteye monte edilen eğimli füze fırlatıcılarının toplamına dayanıyor. Kısa menzilli hava savunma füzeleri ve küçük sınıf gemiler ise hesaplamaya dahil edilmiyor.
Bu tablo, Çin’in son 20 yılda gerçekleştirdiği hızlı donanma modernizasyonunun somut bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
ÇİN DONANMASINDA 6 BİNİ AŞAN FÜZE FIRLATMA KAPASİTESİ
Analize göre Çin donanmasının yüzey savaş gemilerinde toplam 6168 füze fırlatıcı bulunuyor. Bu kapasitenin 5376’sı dikey atım sistemi (VLS) hücrelerinden oluşuyor. Geri kalan kısmı ise güverteye yerleştirilen eğimli füze fırlatıcıları oluşturuyor.
Ancak Çin donanmasındaki VLS sistemleri tek tip değil. Hücrelerin boyutu, derinliği ve taşıyabileceği füze türleri gemi sınıfına göre değişiklik gösterebiliyor. Bu nedenle toplam sayı, gerçek operasyonel kapasitenin yalnızca bir bölümünü yansıtıyor.
ÇİN’İN FÜZE GÜCÜNÜN OMURGASI: YENİ NESİL DESTROYERLER
Çin donanmasının füze kapasitesinin büyük kısmı modern destroyer ve fırkateyn sınıfı gemilerden geliyor.Özellikle son yıllarda üretimi hızlanan büyük tonajlı destroyerler dikkat çekiyor.
Çin donanmasındaki başlıca füze kapasitesi dağılımı şu şekilde:
· 10 adet Type 055 destroyer: 1120 füze hücresi
· 35 adet Type 052D destroyer: 2240 füze hücresi
· 6 adet Type 052C destroyer: 336 füze kapasitesi
· 11 diğer destroyer: 416 füze kapasitesi
· 48 adet Type 054/A/B fırkateyn: 1856 füze kapasitesi
· 50 adet Type 056A korvet: 200 füze kapasitesi
Bu gemiler Çin donanmasının hem hava savunma, hem gemisavar, hem de kara hedeflerine yönelik füze kapasitesinin temelini oluşturuyor.Analizde ayrıca güçlü gemisavar füze kapasitesine sahip Type 22 füze botları hesaplamaya dahil edilmedi. Bu gemilerin dahil edilmesi halinde Çin’in toplam füze kapasitesinin daha da artacağı değerlendiriliyor.
ABD DONANMASI HÂLÂ ZİRVEDE
ABD Donanması ise halen dünyanın en büyük füze kapasitesine sahip yüzey filosunu işletiyor. Analize göre ABD donanmasında toplam 8110 füze fırlatıcı bulunuyor.
Bu kapasitenin 7974’ü dikey atım sistemi hücrelerinden oluşuyor. ABD donanmasının en büyük avantajlarından biri ise yüksek standartizasyon.
ABD savaş gemilerinin büyük bölümünde kullanılan Mark 41 VLS sistemi, farklı füze türlerinin aynı sistemden fırlatılabilmesine olanak tanıyor. Bu sistem sayesinde ABD donanması aynı hücrelerden hava savunma, gemisavar, kara saldırı ve denizaltı savunma füzeleri kullanabiliyor.
ABD donanmasındaki füze kapasitesinin büyük bölümü şu gemilerden geliyor:
· 74 Arleigh Burke sınıfı destroyer: yaklaşık 7000 VLS hücresi
· 7 Ticonderoga sınıfı kruvazör: 854 hücre
· 2 Zumwalt sınıfı destroyer: sınırlı kapasite
Buna ek olarak Littoral Combat Ship (LCS) gemileri de küçük ölçekte füze kapasitesi sağlıyor.
FÜZE SAYISI DENİZ GÜCÜNÜN TEK ÖLÇÜTÜ DEĞİL
Uzmanlar, füze kapasitesinin donanma gücünü anlamak için önemli bir veri olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını vurguluyor.
Bir donanmanın gerçek gücü yalnızca füze sayısıyla değil, aynı zamanda:
· gemilerin toplam tonajı
· radar ve sensör sistemleri
· denizaltı savunma kabiliyeti
· uçak gemileri ve deniz havacılığı
· denizaltı filosu
gibi birçok faktörle belirleniyor.
ABD özellikle uçak gemileri, denizaltılar ve küresel üs ağı sayesinde halen önemli bir stratejik üstünlüğe sahip.
ÇİN DONANMASININ HIZLI YÜKSELİŞİ
Buna rağmen Çin donanmasının büyüme hızı dikkat çekici seviyede. Son 20 yılda Çin, dünyanın en hızlı büyüyen donanma programlarından birini yürüttü.
Yeni destroyerler, uçak gemileri, amfibi hücum gemileri ve denizaltılarla birlikte Çin donanması hem Pasifik’te hem de küresel ölçekte daha görünür hale geliyor.Analistler, özellikle füze kapasitesindeki artışın deniz savaş doktrinlerini ve bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyebileceğini belirtiyor.
DENİZLERDE REKABET DERİNLEŞİYOR
Ortaya çıkan veriler, ABD ile Çin arasındaki askeri rekabetin yalnızca kara ve hava alanında değil, denizlerde de hızla derinleştiğini gösteriyor.
Çin donanmasının füze kapasitesinin ABD seviyesine yaklaşması, önümüzdeki yıllarda Pasifik’teki askeri dengeler açısından kritik bir faktör olarak görülüyor.Savunma analistlerine göre denizlerdeki bu rekabet, önümüzdeki dönemde yeni savaş gemileri, gelişmiş füze sistemleri ve daha güçlü donanma doktrinleri ile daha da yoğunlaşacak.
