5 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğinde kapsamlı değişiklik yapıldı. Değişiklikler, ÇED sürecindeki tanımların güncellenmesini, karar türlerinin yeniden düzenlenmesini ve başvuru ile değerlendirme süreçlerinin daha net kurallara bağlanmasını içeriyor.
“ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR” İFADESİ DARALTILDI
Yönetmelikte dikkat çeken en önemli değişikliklerden biri, birçok maddede yer alan “ÇED Gerekli Değildir” ifadesinin kaldırılması oldu. Yeni düzenlemeyle ÇED kararları temel olarak üç başlık altında toplandı:
· ÇED Olumlu
· ÇED Olumsuz
· ÇED Raporu Hazırlanmalıdır
Bu kararları verme yetkisi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait olacak. Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda bazı projeler için yetkisini il müdürlüklerine devredebilecek.
ÇED SÜRECİNE YENİ TANIMLAR EKLENDİ
Yönetmelikle birlikte ÇED uygulamalarına ilişkin bazı yeni kavramlar da mevzuata eklendi. Bunlardan bazıları şunlar:
· Proje ilerleme raporu: ÇED olumlu kararı sonrası yatırımın inşaat sürecindeki gelişmeleri içeren rapor.
· Muaf proje: Ek-1 ve Ek-2 listelerinde yer alsa da kazanılmış haklar nedeniyle yönetmelik hükümleri uygulanmayan projeler.
· Proje revizyon başvuru bedeli: ÇED olumlu kararı alınmış projelerde kapasite artışı olmadan yapılacak alan değişiklikleri için ödenecek başvuru bedeli.
· Özel işleme tabi atık: Elektronik atık, pil, akü, lastik, atık yağ gibi özel yönetim gerektiren atıklar.
TOPLANTIYA KATILMAYANIN SÜRECİ SONA ERİYOR
Yeni düzenlemeye göre ÇED sürecinde yapılan halkın katılımı toplantıları ve komisyon toplantıları için katılım şartları netleştirildi.Proje sahibi veya yetkili temsilcisi ile Bakanlıkça yetkilendirilmiş kurumların toplantıya katılmaması halinde toplantı bir kez ertelenebilecek. İkinci toplantıya da katılım olmazsa ÇED süreci tamamen sonlandırılacak.
SÜRELER TAKVİM GÜNÜNE ÇEVRİLDİ
Yönetmelikte daha önce “ay” veya “3 ay” gibi ifadelerle belirtilen birçok süre takvim günü olarak yeniden düzenlendi.
Öne çıkan süreler şöyle:
· Eksik belgelerin tamamlanması: 30 takvim günü
· ÇED özel formatının verilmesi: 7 iş günü
· ÇED raporunun hazırlanma süresi: 1 yıl
· Ek süre: en fazla 180 takvim günü
· Nihai raporun sunulması: 10 takvim günü
Bu düzenlemenin sürecin daha net ve ölçülebilir hale getirilmesini amaçladığı belirtiliyor.
ÇED OLUMLU KARARI İÇİN 5 YIL ŞARTI
Yeni yönetmeliğe göre “ÇED Olumlu” kararı alınan projelerde yatırımın 5 yıl içinde başlatılması gerekiyor.Eğer mücbir sebep olmaksızın 5 yıl içinde yatırıma başlanmazsa ÇED olumlu kararı geçersiz sayılacak ve bu durum Bakanlık ile ilgili il müdürlüğünün internet sitesinde ilan edilecek.Yönetmelik ayrıca ÇED süreci tamamlanmadan başlatılan faaliyetler için de açık hüküm getirdi.
ÇED olumlu kararı alınmadan başlatılan yatırımlar Bakanlık veya il müdürlüğü tarafından durdurulacak. Karar alınmadığı sürece faaliyetlere izin verilmeyecek ve gerekli görülmesi halinde yatırımcı faaliyet alanını eski haline getirmekle yükümlü olacak.
PROJE LİSTELERİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI
Yönetmelikte yer alan Ek-1 ve Ek-2 proje listelerinde de önemli güncellemeler yapıldı. Düzenleme özellikle şu alanları kapsıyor:
-
Demiryolu ve havaalanı projeleri
-
Liman, iskele ve dip tarama projeleri
-
Madencilik ve cevher hazırlama tesisleri
-
Güneş ve rüzgâr enerji santralleri
-
Atık geri kazanım ve bertaraf tesisleri
-
Gıda ve sanayi üretim tesisleri
Yeni kriterlerle hangi projelerin ÇED kapsamına gireceği yeniden belirlenmiş oldu.
