Büyük düşünür, şair ve devlet adamı Zahiriddin Muhammed Babür’ün 543. doğum yıl dönümü dolayısıyla, ünlü eseri “Babürname” ilk kez Kırgızca yayımlandı. Gelişme, Babür Uluslararası Kamu Vakfı’nın basın servisi tarafından duyuruldu.
Kırgızistan merkezli Kabar'ın haberine göre eser, Özbekçeden Kırgızcaya Babür araştırmalarıyla tanınan Kırgız bilim insanı, filoloji alanında doktora derecesine sahip Hosiyat Bekmirzayeva tarafından çevrildi. Yayının hazırlanma sürecine Kırgızistan ve Özbekistan’dan akademisyenlerin yer aldığı bir uzman heyeti katkı sundu.
Kitabın edebi redaksiyonu Doç. Dr. Tölönbay Kurbanov ile tanınmış Kırgız yazar Abibilla Pazılov tarafından yapıldı. Ön sözünü ise TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev kaleme aldı. Sorumlu editörlüğünü filoloji doktoru ve Babür araştırmacısı Şuhrat Hayitov üstlendi.
“Uluu Toolor” yayınevi tarafından basılan yeni Kırgızca edisyon, eserin Özbekçe aslından doğrudan çevrilmiş olmasıyla dikkat çekiyor. Yayının, Kırgız-Özbek kültürel ilişkilerine katkı sunması ve Türk dünyasının ortak mirasının daha geniş kitlelere ulaştırılması hedefleniyor.
ZAHİRİDDİN MUHAMMED BABÜR VE BABÜRNAME
Zahiriddin Muhammed Babür (1483–1530), Orta Asya’da doğmuş hükümdar, şair ve komutandır. 1483 yılında Andican’da dünyaya gelen Babür, Timur’un soyundan gelmektedir. Genç yaşta Fergana tahtına çıkan Babür, uzun süren mücadelelerin ardından 1526 yılında Panipat Savaşı’nı kazanarak Hindistan’da Babürlü (Mughal) Devleti’ni kurmuştur.
Babür yalnızca bir devlet kurucusu değil, aynı zamanda güçlü bir edebiyatçıdır. En önemli eseri olan Babürname, hatırat türünün dünya edebiyatındaki en önemli örneklerinden biri kabul edilir. Çağatay Türkçesiyle kaleme aldığı bu eserinde hayatını, savaşlarını, dönemin şehirlerini ve kültürel yapısını ayrıntılı biçimde anlatmıştır. Samimi ve gözlemci üslubuyla dikkat çeken Babürname, Türk-İslam tarihinin en önemli kaynak eserlerinden biri kabul edilir ve dünya edebiyatında hatırat türünün seçkin örnekleri arasında gösterilir.
1530 yılında Agra’da vefat eden Babür’ün naaşı daha sonra Kabil’deki Babür Bahçesi’ne defnedilmiştir. Hem siyasi başarıları hem de edebi mirasıyla Türk-İslam tarihinin en önemli şahsiyetlerinden biri olarak kabul edilir.
