AGİT Parlamenter Asamblesi (AGİT PA) 25. Kış Oturumu kapsamında düzenlenen “Güvenliğin Temeli Olarak İnsan Hakları” konulu üst düzey toplantıda, Azerbaycan heyeti üyesi ve Ekonomi ile Çevre Komitesi Başkanı Azay Guliyev, Güney Kafkasya’daki barış sürecine dair önemli açıklamalarda bulundu.
ERMENİSTAN'IN YENİ ANAYASASINI KABUL ETMESİ, KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Guliyev, bölgede on yıllardır süren çatışmaların yerini eşi benzeri görülmemiş bir barış gerçekliğine bıraktığını vurguladı. Azerbaycan ile Ermenistan arasında paraflanan Barış Anlaşması metnini hatırlatan Guliyev, sürecin tamamlanabilmesi için Ermenistan’ın yeni anayasasını kabul etmesinin kritik olduğunu vurguladı. Aynı zamanda Başkan, Azerbaycan’ın anlaşmayı derhal imzalamaya hazır olduğunu açıkladı.
AGİT Minsk Grubu yapılarının feshedildiğini ve Azerbaycan’ın işgal döneminde uyguladığı transit kısıtlamalarının kaldırıldığını belirten Guliyev; enerji ürünlerinin tedarik güvenliğinin sağlanmasının, iki ülke arasında barış ve normalleşme için yeni bir dinamik oluşturduğunu ifade etti.
907. MADDEYE VURGU
ABD-Azerbaycan ilişkilerine de değinen Guliyev, özellikle ABD Başkan Yardımcısı J. D. Vance’in Bakü ziyareti ve imzalanan Stratejik Ortaklık Anlaşması’na işaret etti. Ancak ilişkiler önündeki en büyük engel olarak “Özgürlük Destek Yasası’nın 907. maddesini” gösterdi ve maddenin kaldırılmasının ikili iş birliğinin kapsamlı gelişimi için elzem olduğunu belirtti.
ÖZGÜRLÜK DESTEK YASASI 907. MADDE
Özgürlük Destek Yasası’nın 907. maddesi (Freedom Support Act – Section 907), ABD Kongresi tarafından 1992 yılında kabul edilen bir yasa maddesidir ve esas olarak Azerbaycan’a doğrudan devlet yardımlarını sınırlamayı hedefler.
Madde, I. Karabağ Savaşı bağlamında ortaya çıkmıştır. Bu madde, ABD hükümetine Azerbaycan’a doğrudan finansal yardım veya askeri destek verilmesini yasaklar. Amaç olarak, Azerbaycan’ın Ermenistan’a karşı yürüttüğü savaşta avantaj sağlamasını engellemek gösterilmiştir. Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki çatışmalar ve bölgedeki istikrarı etkileyen ABD yardımlarının yönünü düzenlemeye çalışır.
Ancak zamanla, özellikle 2020 yılındaki 44 günlük Vatan Muharebesi ve sonrasındaki normalleşme süreci ile birlikte, Azerbaycan bu maddenin günümüz bölgesel gerçekleriyle uyumlu olmadığını ve ikili iş birliğini engellediğini vurgulamaya başlamıştır.
Ağustos 2025'te ABD Başkanı Donald Trump, Washington'da Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile yaptığı görüşme sırasında 907. Maddeyi askıya almıştı. Aliyev, askıya alma işleminin büyük sembolik öneme sahip olduğunu belirtmişti.
