ABD’nin İran’daki kürt gruplarını silahlandırarak ülkede ayaklanma başlatmayı planladığı iddiaları, bölgesel güvenlik açısından ciddi tartışmalara yol açtı. CNN’e konuşan birden fazla kaynağa göre, CIA ve Trump yönetimi, Irak’taki kürt liderlerle görüşmeler gerçekleştirerek, İran güvenlik güçlerini zayıflatmak ve büyük şehirlerde kitlesel gösterilere zemin hazırlamak için bu gruplara askeri destek sağlama üzerinde çalışıyor.
TRUMP VE HİCRİ GÖRÜŞTÜ
Irak-İran sınır hattında, özellikle Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) sınırları içinde, binlerce kürt askeri gücü bulunuyor. Bazı gruplar harekete geçeceklerini açıklarken, İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) insansız hava araçlarıyla bu grupları hedef aldı. Ayrıca Salı günü, üst düzey bir İranlı kürt yetkilisine göre Başkan Donald Trump, İran Kürdistan Demokrat Partisi (KDPI) Başkanı Mustafa Hicri ile görüştü.
İRANLI KÜRT YETKİLİ: ŞU ANDA BÜYÜK BİR ŞANSIMIZ OLDUĞUNA İNANIYORUZ
CNN'e konuşan üst düzey bir İranlı kürt yetkili, İran kürt muhalif güçlerinin önümüzdeki günlerde Batı İran'da bir kara operasyonuna katılmasının beklendiğini söyledi. Operasyonun zamanlamasını açıklayan kaynak, "Şu anda büyük bir şansımız olduğuna inanıyoruz" ifadesini kullandı. Ayrıca kaynak, milislerin ABD ve İsrail'den destek beklediğini de sözlerine ekledi.
Axios’un haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü Irak’taki kürt liderlerle telefon görüşmeleri gerçekleştirerek İran’daki olası ABD askeri operasyonunu ve bu süreçte kürt askeri güçlerinin nasıl destek sağlayabileceğini görüştü. Görüşmelere yakın kaynaklar, planın detaylarına dair bilgi verdi.
IKBY OPERASYONLAR İÇİN ÜS OLARAK KULLANILABİLİR
İran kürt gruplarının silahlandırılması için silahların Irak kürt yetkililerinin izniyle geçişine olanak sağlanması ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin operasyonlar için üs olarak kullanılması gerekiyor. Bir kaynak, kürt silahlı kuvvetlerinin İran güvenlik güçleriyle çatışmasının, büyük şehirlerdeki silahsız İranlıların Ocak ayındaki ayaklanmalarda yaşanan katliamlara maruz kalmadan gösterilere katılmasını kolaylaştırmayı amaçladığını söyledi.
Başka bir ABD yetkilisi ise kürtlerin bölgedeki kaosu artırarak İran rejiminin askeri kaynaklarını tüketmesine yardımcı olabileceğini ifade etti. Bazı öneriler ise, kürtlerin İran’ın kuzeyinde belirli bölgeleri kontrol altına alarak İsrail için tampon bir alan oluşturup oluşturamayacağını tartışıyor.
CIA ise konuya ilişkin yorum yapmaktan kaçındı.
UZMANLAR RİSKLERE DİKKAT ÇEKTİ: İRAN HALKININ SİLAHLANDIRILMADIKÇA İKTİDARI ELE GEÇİRMESİ ZOR
Uzmanlar, bu girişimin risklerine dikkat çekiyor. Eski Pentagon yetkilisi Alex Plitsas, ABD’nin kürtleri silahlandırarak İran rejimini hızlandırılmış şekilde devirmeyi amaçladığını belirterek, "İran halkı genel olarak silahsız ve güvenlik güçleri çökmedikçe, birileri onları silahlandırmadıkça iktidarı ele geçirmeleri zor olacak. ABD'nin bunun İran'daki diğerlerini de aynı şeyi yapmaya teşvik edeceğini umduğunu düşünüyorum" dedi.
GAVITO: İKİ TARAFTA DA İSTİKRARSIZ BİR GÜVENLİK DURUMUYLA KARŞI KARŞIYAYIZ
Eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Jen Gavito, böyle bir operasyonun hem Irak’ın egemenliğini zayıflatabileceğini hem de sınırda istikrarsızlığı artırabileceğini vurguladı. CNN'e verdiği demeçte, "Sınırın her iki tarafında da zaten istikrarsız bir güvenlik durumuyla karşı karşıyayız. Bu durum, Irak'ın egemenliğini zayıflatma ve esasen hesap verebilirliği olmayan ve ne gibi sonuçlar doğurabileceği konusunda çok az bilgisi olan silahlı milisleri güçlendirme potansiyeline sahip" ifadesini kullandı.
İSRAİL İRAN-IRAK SINIR HATTINA KASITLI OLARAK SALDIRIYOR
Kaynaklara göre, İsrail ordusu son günlerde İran’ın Irak sınırındaki askeri ve polis karakollarına saldırılar düzenliyor. Bunun bir nedeni de silahlı kürt gruplarının kuzeybatı İran’a geçişini kolaylaştırmak. İsrailli bir kaynak, saldırıların önümüzdeki günlerde yoğunlaşabileceğini söyledi.
KÜRT PARTİLERİ ABD'DEN SİYASİ TEMİNAT TALEP EDİYOR
Bununla birlikte, İran rejimini devirmeye yönelik kürt kara kuvvetlerinin ABD ve İsrail’den alacağı desteğin kapsamlı olması gerekiyor. ABD istihbarat raporları, İran kürtlerinin tek başlarına başarılı bir ayaklanma başlatacak etki veya kaynaklara sahip olmadığını gösteriyor. Ayrıca kürt partileri, herhangi bir direniş çabasına katılmadan önce Trump yönetiminden siyasi teminat talep ediyor. Yetkililer, bu tür bir işbirliği için gereken güven düzeyi göz önüne alındığında, bu dinamiğin ABD-Kürt işbirliğini tehlikeye atıp atmayacağı sorusunu gündeme getirdiler.
Trump yönetiminden bir yetkili ise değerlendirmesinde "Bu, Amerikalıların kendi adlarına savaşacak bir vekil gücü ikna etmesi kadar basit olmayabilir. Kendi çıkarlarını düşünen bir grup insan var ve soru şu ki, onları işin içine dahil etmek kendi çıkarlarıyla örtüşüyor mu?" ifadesine yer verdi.
