ABD ile İran arasında yürütülen nükleer müzakerelerin ikinci turu İsviçre’nin Cenevre kentinde tamamlandı. Yaklaşık 2,5 saat süren görüşmelerin ardından taraflardan peş peşe açıklamalar geldi.
İRAN: “TEMEL İLKELER KONUSUNDA ANLAŞTIK”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelerin önceki tura kıyasla ilerleme kaydettiğini belirtti. Arakçi, tarafların olası bir anlaşma için taslak metinler üzerinde çalışmayı kabul ettiğini ve metinlerin karşılıklı incelenmesinin ardından bir sonraki turun tarihinin belirleneceğini açıkladı.
İran tarafı, temel ilkeler konusunda uzlaşı sağlandığını vurgularken, bazı başlıklarda görüş ayrılıklarının sürdüğünü ifade etti.
BEYAZ SARAY: “AYRINTILAR HALA MASADA”
ABD cephesinden yapılan açıklamada ise ilerleme kaydedildiği belirtilmekle birlikte, müzakerelerde hâlâ çok sayıda ayrıntının tartışılmayı beklediği kaydedildi.
Beyaz Saray’dan adı açıklanmayan bir yetkili, İran tarafının iki hafta içinde ayrıntılı önerilerle geri dönüş yapmasının beklendiğini ifade etti.
HAMANEY’DEN SERT MESAJ
Müzakereler sürerken İran dini lideri Ali Hamaney’in açıklamaları dikkat çekti. ABD’nin müzakere sürecinde sonucu baştan belirlediğini savunan Hamaney, nükleer enerji konusunda ön şart dayatılmasını eleştirdi.
ABD’nin askeri gücüne ilişkin ifadeleri de gündeme gelen Hamaney, “Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır” sözleriyle Washington’a mesaj verdi.
PEZEŞKİYAN: “BARİŞÇIL PROGRAMDAN VAZGEÇMEYECEĞİZ”
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise müzakere sürecinin ülkenin dini liderinin onayıyla yürütüldüğünü belirtti. Pezeşkiyan, sürecin somut sonuçlar üretmesini umut ettiklerini ifade etti.
İran yönetimi, nükleer programın barışçıl amaçlarla sürdürüldüğünü ve bu programdan vazgeçmeyeceklerini yineledi.
SÜRECİN ARKA PLANI
Haziran 2025’te yaşanan askeri gerilim sonrası kesintiye uğrayan diplomatik temaslar, Umman’ın arabuluculuğunda yeniden başlatılmıştı. İlk tur Maskat’ta dolaylı görüşmeler şeklinde gerçekleştirilmiş, ardından müzakereler Avrupa’ya taşınarak Cenevre’de devam etmişti.
Taraflar arasında en kritik başlıklar ise İran’ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu olmaya devam ediyor.
Cenevre turu sonrası diplomatik süreçte temkinli iyimserlik mesajları verilirken, karşılıklı sert açıklamalar bölgedeki gerilimin tamamen düşmediğini gösteriyor.
