AB ve Hindistan, yaklaşık 2 milyar nüfusu kapsayan serbest ticaret anlaşması müzakerelerini sonuçlandırdı. Bu anlaşma, hem AB’nin hem de Hindistan’ın bugüne kadar üzerinde çalıştığı en büyük STA olma özelliğini taşıyor. Müzakereler kapsamında ayrıca taraflar arasında güvenlik ve savunma ortaklığı anlaşması da imzalandı.
Dünyanın dördüncü büyük ekonomisi konumundaki Hindistan ile ilişkilerin derinleştirilmesi, Çin ile rekabet eden ve ABD ile ilişkilerinde zorluk yaşayan AB için jeostratejik açıdan önem taşıyor. Anlaşma, AB Konseyi onayının ardından imzalanacak ve Avrupa Parlamentosu’na sunulacak.
“TÜRKİYE’NİN GÜMRÜK BİRLİĞİ KAZANIMLARI TEHLİKEDE”
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, AB-Hindistan STA’sı hakkında yaptığı değerlendirmede anlaşmanın Türkiye açısından ciddi riskler barındırdığını söyledi. Mercosur STA’sının ardından Hindistan ile yapılan anlaşmanın da Türkiye’nin AB pazarındaki rekabet avantajlarını zayıflatacağını ifade eden Zeytinoğlu şu tespitlerde bulundu:
“Hindistan 773 milyar dolarlık ihracat ile dünyanın onuncu büyük ihracatçısı konumunda. AB ve Hindistan arasında 180 milyar avronun üzerinde mal ve hizmet ticareti mevcut. Yeni STA bu hacmi daha da artıracak. Hindistan’ın gümrük indirimlerinden yararlanarak AB pazarına ihracatını yükseltmesi, Türkiye açısından kritik sektörlerde rekabeti sertleştirecek ve pazar payı kaybına yol açacak.”
Zeytinoğlu, anlaşmanın makine, otomotiv, kimya, tekstil gibi alanlarda Türkiye için dezavantaj üreteceğini vurguladı.
TARİFE İNDİRİMLERİ, YATIRIM DÜZENLEMELERİ VE HİZMET TİCARETİ
Zeytinoğlu anlaşma içeriğine ilişkin teknik detayları da aktardı:
• AB, Hindistan’dan ithal edilen ürünlerin %90’ı için tarifeleri sıfırlayacak
• İkili ticaretin %100’e yakını tarife tavizlerine konu olacak
• Hindistan’ın AB’ye ihraç ettiği kimyasallar, plastik, deri, tekstil, baz metaller, mücevher gibi ürünlerde tarifeler kaldırılacak
• Otomobilde tarifeler kademeli olarak %10’a düşürülecek; 250 bin araçlık yıllık kota uygulanacak
• Otomotiv parçalarında tarifeler 5-10 yıl içinde tamamen kaldırılacak
• Makine, kimya ve ilaç gibi kalemlerde yüksek vergiler büyük ölçüde ortadan kalkacak
• Hindistan, AB’den ithal ettiği ürünlerin %30’u için tarifeleri hemen sıfırlayacak, toplamda %90’ı için tarifeler sona erecek veya düşecek
• AB, 144 hizmet sektörünü, Hindistan ise 102 alt sektörü karşı tarafa açacak
• Hassas tarım ürünleri kapsam dışı tutulacak (sığır eti, tavuk eti, süt ürünleri, pirinç, şeker)
Zeytinoğlu, sürecin henüz imza aşamasına gelmediğini, Avrupa Parlamentosu ve Hindistan Parlamentosu’nun da onayının gerektiğini belirtti.
“TÜRKİYE DERHAL GÜMRÜK BİRLİĞİ GÜNCELLEMESİNE ODAKLANMALI”
Zeytinoğlu, Türkiye’nin bu süreçte pasif kalmasının yapısal kayıpları büyüteceğini belirterek şu uyarıyı yaptı:
“Türkiye’nin AB STA’larına eş zamanlı dahil edilmesi, hizmetler, tarım ve kamu alımlarının kapsama alınması gerekiyor. Aksi halde Türkiye her yeni STA ile sistematik bir dezavantaj yaşıyor. Gümrük Birliği güncellenmeden AB’nin küresel ticaret ağının genişlemesi Türkiye için yapısal risk üretiyor.”
HİNDİSTAN ALTERNATİF TEDARİK MERKEZİ OLABİLİR
İKV değerlendirmesine göre, Türkiye Gümrük Birliği sebebiyle Hindistan kökenli ürünlerde vergileri düşürmek zorunda kalacak; ancak STA tarafı olmadığı için Hindistan pazarına eşdeğer erişim sağlayamayacak. Bu durum ticaret sapması, rekabet dezavantajı ve pazar kaybı risklerini artıracak.
Başlıca etkilenecek sektörler:
• Tekstil ve hazır giyim
• Otomotiv yan sanayi
• Kimyasallar ve ilaç
• Makine ve elektrikli ekipmanlar
Zeytinoğlu’na göre, AB sermayesi ve teknolojisi açısından Hindistan hizmet ticareti, yatırım koruması ve teknoloji işbirliği gibi başlıklarda Türkiye’ye göre daha cazip hale gelebilir. Bunun sonucunda tedarik ağlarının ve doğrudan yatırımların Hindistan’a kayması mümkün olacak.
