Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “İstatistiklerle Kadın 2025” raporu, Türkiye’de kadınların eğitim, istihdam, siyaset ve sosyal yaşamda erkeklerle arasındaki farkı ortaya koydu. Rapora göre Türkiye nüfusunun yüzde 49,98’ini kadınlar, yüzde 50,02’sini erkekler oluşturdu.
Kadınların erkeklere kıyasla daha uzun yaşadığı görüldü. Hayat tablolarına göre Türkiye’de doğuşta beklenen yaşam süresi genel olarak 78,1 yıl olurken kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde ise 75,5 yıl olarak hesaplandı. Böylece kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun yaşadığı belirlendi.
Kadın istihdamı yüzde 32,5
Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun istihdam oranı yüzde 49,5 oldu. Bu oran erkeklerde yüzde 66,9 iken kadınlarda yüzde 32,5 olarak hesaplandı. Böylece kadın istihdamının erkeklerin yarısından daha az olduğu görüldü.
Bölgesel verilere bakıldığında en yüksek kadın istihdam oranı yüzde 39,3 ile Antalya, Isparta ve Burdur’un bulunduğu TR61 bölgesinde gerçekleşti. En düşük kadın istihdam oranı ise yüzde 20,9 ile Van, Muş, Bitlis ve Hakkari’nin yer aldığı TRB2 bölgesinde kaydedildi.
İş gücüne katılım oranı yüzde 36,8
2024 yılında iş gücüne katılma oranı toplamda yüzde 54,2 oldu. Erkeklerde bu oran yüzde 72,0 iken kadınlarda yüzde 36,8 olarak hesaplandı.
Eğitim seviyesi yükseldikçe kadınların iş gücüne katılımının arttığı görüldü. Okuryazar olmayan kadınların iş gücüne katılım oranı yüzde 14,6’da kalırken yükseköğretim mezunu kadınlarda bu oran yüzde 68,7’ye çıktı.
Kadınların yönetimdeki oranı yüzde 21,5
Üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012 yılında yüzde 14,4 iken 2024 yılında yüzde 21,5’e yükseldi. Borsa İstanbul’da işlem gören en büyük 50 şirketin yönetim kurullarında yer alan kadın üye oranı ise 2025 yılı itibarıyla yüzde 18,3 oldu.
Mecliste kadın oranı yüzde 19,9
Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre 2025 yılı sonu itibarıyla 592 milletvekilinin 118’i kadın oldu. Böylece Meclis’te kadın milletvekili oranı yüzde 19,9 olarak hesaplandı.
Kadın büyükelçi oranının ise 2011 yılında yüzde 11,9 iken 2025 yılında yüzde 28,4’e yükseldiği görüldü.
Kadınların yüzde 30,1’i yoksulluk riski altında
Yaşam koşulları istatistiklerine göre 2025 yılında yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların oranı toplam nüfusta yüzde 27,9 olarak hesaplandı. Bu oran kadınlarda yüzde 30,1, erkeklerde ise yüzde 25,6 oldu.
Boşanmalarda velayet çoğunlukla anneye verildi
Boşanma istatistiklerine göre 2025 yılında kesinleşen boşanma davalarında çocukların velayetinin büyük ölçüde anneye verildiği görüldü. Verilere göre çocukların yüzde 74,6’sının velayeti anneye, yüzde 25,4’ünün velayeti ise babaya verildi.
Psikolojik şiddet ilk sırada
Türkiye Kadına Yönelik Şiddet Araştırması sonuçlarına göre yaşamının herhangi bir döneminde şiddete maruz kalan kadınların yüzde 28,2’si psikolojik şiddet gördüğünü belirtti. Kadınların yüzde 18,3’ü ekonomik şiddete, yüzde 12,8’i fiziksel şiddete, yüzde 10,9’u ısrarlı takibe ve yüzde 8,3’ü dijital şiddete maruz kaldığını ifade etti.
