Nebil Özgentürk’ün yönettiği "1 Mart 2003 Direnişi" belgeselinin gösterimi, Mamak Belediyesi Kültür Merkezi Muhsin Ertuğrul Sahnesi’nde yapıldı. Etkinliğe, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Mamak Belediye Başkanı Veli Gündüz Şahin, Etimesgut Belediye Başkanı Erdal Beşikcioğlu, CHP’li milletvekilleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.
BU HAFTA MECLİSE TEKLİFTE BULUNULACAK
Gösterimin ardından konuşan Özel, belgeselin önemine değinerek, "Çok zor bir konu. Kapalı oturumda yapılmış bir meselenin belgeselini yapabilmek ve halen daha da siyasi sonuçları olan ve olmasından ürkülen bir tutum üzerine yapılan bir belgesel. Biz bu hafta bir kez daha 1 Mart oylamasının bütün tutanaklarının, tüm eklerinin aleniyet kazanması için bir teklifte bulunacağız. Bu bir kez daha oylanacak. Emin olun bir kez daha reddedilecek. Çünkü mesele tabii parlamento tekniği açısından ve gündelik kullanımla aradaki farklardan dolayı biraz anlaşılması güç hale gelebiliyor." dedi.
"YİNE DÜNYA KADAR MASUMUN KANI DÖKÜLECEK"
Özel, 1 Mart Tezkeresi’nin yapıldığı günle bugünkü ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını kıyaslayarak, şu ifadeleri kullandı:
"Yine uçaklar, yine havadan bombardıman. Rejim değişikliği göze bile alınabilecek kara harekatı ve yine dünya kadar masumun kanı dökülecek. Irak’ta nükleer silahları vuracaklardı. Başka yerde narkoterörü durduracaklardı. Şimdi İran’ın güya elindeki nükleer kapasiteyi ortadan kaldıracaklar. Ama sonuçta bir ülkenin geleceğine ilişki kararları o ülkenin halkının vermesi yerine İsrail’in ve Amerika’nın vermesine olanak sağlayan bir durumdayız. Ve burada yine dönüp baktığınızda Irak’ın işgali sırasında kim ne diyordu? Bugün İran’ın işgaline ya da İran’da rejim değiştirilsin umuduyla yapılan tarihin en büyük hava harekatı adına kim ne tepki veriyor derseniz aslında saflar değişmemiş ama bazı saflarda saflaşma olmuş. Belki bugün Irak’a getirildiği gibi İran’a karşı benzer bir tezkere getirseniz Türkiye’ye bu sefer buna Mecliste hayır diyecek saflar yine değişmemiş. Hayır diyecek bir CHP var. Ama AK Parti grubunun içinde buna hayır diyecek kimseyi bulabilir misiniz? 2002’deki gibi 100 tane altın adam oradan bulunur mu? Vatansever bulunur mu? İşte meselenin orası çok şüpheli."
TEZKERE KABUL EDİLSEYDİ DOĞUDA EN AZ 6 AMERİKAN ÜSSÜ OLACAKTI
Özel, 1 Mart Tezkeresi kabul edilseydi Türkiye’nin fiilen işgal altında olacağını belirterek, "1 Mart Tezkeresi geçmiş olsaydı bugün Türkiye’de doğusunda ve güneydoğuda en az 6, belki çok daha fazla Amerikan üssü olacaktı. Fiilen ülke işgal altında olacaktı. O gün Irak bahane edilmişti. Sonra Suriye bahane edilecekti. Sonra İran bahane edilecekti ve Amerika burada kalıcı olarak duracaktı" dedi.
1 MART TEZKERESİ
1 Mart Tezkeresi, 1 Mart 2003 tarihinde TBMM'de görüşülen ve ABD öncülüğünde Irak’a asker gönderilmesini öngören tezkereye verilen isimdir. Resmî adıyla “Irak’a Türk Silahlı Kuvvetleri’nin gönderilmesi yetkisi” olan bu tezkere, Türkiye’nin Irak Savaşı’na dolaylı olarak katılımını düzenliyordu. Tezkere, dönemin hükümeti tarafından Irak’ta olası bir askeri müdahaleye lojistik ve üs desteği sağlamak amacıyla teklif edildi.
Oylama sırasında büyük tartışmalar yaşandı, kamuoyunda ve siyasette ciddi bir gerilim oluştu. Tezkerenin kabul edilmesi halinde Türkiye’nin sınır bölgelerinde ABD’ye ait üslerin kurulması ve askerî varlığın artırılması söz konusuydu. Ancak oylama sonucu, tezkere Meclis’ten geçmedi. Bu karar, Türkiye’nin doğrudan Irak işgaline katılmamasını sağladı ve ülke siyasetinde “milli irade” tartışmalarının merkezi hâline geldi.
1 Mart Tezkeresi, hem Türkiye’nin dış politika kararlarında bağımsız duruşunu simgeleyen bir dönüm noktası olarak görülüyor hem de askerî ve diplomatik sonuçları açısından uzun yıllar tartışılmıştır. Günümüzde belgeseller, kitaplar ve akademik çalışmalar aracılığıyla 1 Mart Tezkeresi, demokrasi, askerî müdahale ve uluslararası ilişkiler bağlamında incelenmektedir.
