Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin 2025 yılı denizcilik denetim bilançosunu açıkladı. Yıl boyunca limanlara uğrayan 3 bin 115 yabancı bayraklı geminin denetlendiğini belirten Uraloğlu, tespit edilen eksiklikler nedeniyle 486 geminin sefere çıkmasına izin verilmediğini bildirdi.
Denizcilik Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen denetimlerin, denizlerde can ve mal güvenliğinin sağlanmasının yanı sıra çevrenin korunması açısından da kritik rol oynadığını vurgulayan Uraloğlu, uygulanan mekanizmalar sayesinde hem yabancı hem de Türk bayraklı gemilerin teknik ve operasyonel standartlarının yükseltildiğini ifade etti.
TÜRKİYE, PARİS MOU PERFORMANS SIRALAMASINDA EN ÜSTTE
Uraloğlu, Paris Mutabakat Zaptı (MoU) ve benzeri uluslararası anlaşmalar çerçevesinde yürütülen denetimlerin, yüksek standartlara sahip gemilere deniz ticaretinde önemli avantajlar sunduğunu belirtti. Türk bayraklı gemilerin ise 2008 yılından bu yana Paris MoU performans sıralamasında en üst kategoride yer almayı sürdürdüğünü ifade etti. Uraloğlu, şu ifadeleri kullandı:
"Türk bayrağı, Paris Mutabakat Zaptı Beyaz Listesi’ndeki güçlü konumunu bu yıl da sürdürdü. 2025’te 215 Türk bayraklı gemi, birçoğu Avrupa Birliği ülkesi olan Paris Mou ülkelerinde denetlendi. 5 gemi tutulurken, tutulma oranı yüzde 2,32 olarak kaydedildi. Bu oran Paris MoU genel ortalaması olan yüzde 4,03’ün yarısına yakındır. Bu çerçevede çok başarılı bir denetim periyodu geçirdik. 2025 yılı performanslarının da değerlendirileceği Paris MoU yıllık raporunda Türk bayrağımızın daha üst performans sırasında olmasını bekliyoruz."
960 TÜRK GEMİSİNE ÖN SÖRVEY DENETİMİ
Risk odaklı denetim yaklaşımını benimsediklerini belirten Bakan Uraloğlu, denizlerde emniyet seviyesini artırmak amacıyla denetim kapasitesinin sürekli geliştirildiğini kaydetti. Bu kapsamda 2025 yılında uluslararası sefer yapan 960 Türk bayraklı gemiye ön sörvey denetimi yapıldığını belirtti.
Bakan Uraloğlu, Türkiye’nin sadece bayrağını taşıyan gemilerle değil, güçlü yük hacmi ve gelişmiş liman altyapısıyla da bölgesinde öne çıkan bir liman ülkesi olduğunu vurguladı. Bu konumun Türkiye’ye ciddi sorumluluklar yüklediğini belirten Uraloğlu, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
"Yapılan planlamalar doğrultusunda tarafı olduğumuz memorandumlar kapsamında 2025 yılında limanlarımıza uğrak yapan toplam 3 bin 115 yabancı bayraklı gemiye liman devleti denetimi gerçekleştirdik. Tespit edilen eksiklikler nedeniyle bu gemilerden 486’sı, gemide çalışma tecrübesine sahip denetim uzmanlarımız tarafından sefere izin verilmeyerek tutuldu. Bu rakamlar, bölgemizde en fazla gemi denetimi gerçekleştiren ülke konumunda olmamızı sağladı."
YENİ STRATEJİ VE YATIRIMLAR ÜZERİNE ÇALIŞILACAK
Uraloğlu, 2026 yılında denetim süreçlerini daha etkin hale getirmek amacıyla yeni bir yazılım sistemi ile gemi denetimlerine yönelik risk analiz modülünü devreye alacaklarını açıkladı. Deniz güvenliğinden taviz vermeden çevrenin korunmasını esas aldıklarını vurgulayan Uraloğlu, denizcilik sektöründen elde edilen katkıyı artıracak yeni strateji ve yatırımlar üzerinde çalışmayı sürdüreceklerini belirtti.
"DENETİMLERİ KARARLILIKLA SÜRDÜRMEYE DEVAM EDECEĞİZ"
Riskli gemilere yönelik başlatılan yoğunlaştırılmış liman devleti denetimlerinin yasal altyapısının tamamlanarak Liman Devleti Denetimi Uygulama Yönetmeliği kapsamına alındığını ifade eden Uraloğlu, 2025 yılında Akdeniz MoU çerçevesindeki denetimlerin yüzde 42,7’sinin, Karadeniz MoU kapsamındaki denetimlerin ise yüzde 11,1’inin Türkiye limanlarında bu kategoriye giren gemilere yönelik gerçekleştirildiğini kaydetti.
Denetimlerde standart altı gemilere odaklanılması nedeniyle tutulma oranlarının MoU ortalamalarının üzerinde gerçekleştiğini ifade eden Uraloğlu, "2025 yılında Akdeniz MoU genelinde tutulma oranı yüzde 7,3 iken Türkiye’de yüzde 14,3; Karadeniz MoU genelinde yüzde 6,7 iken Türkiye’de yüzde 21,3 olarak kaydedildi. Bu uygulama ile standart altı gemilerin denizlerimizde seyir, can, mal ve çevre emniyetini riske atmasının önlenmesini hedefliyoruz. Denetimleri kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz" dedi.
2025’TE 583 GEMİ PROGRAM DIŞI DENETLENDİ
Kabotaj hattında hem yük hem de yolcu taşımacılığının yoğun şekilde sürdürüldüğüne dikkat çeken Bakan Uraloğlu, denetimlerin yalnızca uluslararası sefer yapan gemilerle sınırlı kalmadığını belirtti. Uraloğlu, ulusal hatlarda faaliyet gösteren Türk bayraklı gemilerde de kalite ve güvenlik standartlarını yükseltmek amacıyla 2025 yılı içinde 583 gemiye program dışı denetim uygulandığını açıkladı.
Bakan Uraloğlu ayrıca, ulusal sefer yapan kuru yük gemilerinin 2024’ten itibaren yetkilendirilmiş klas kuruluşları tarafından denetlendiğini; yolcu ve araç taşımacılığı gerçekleştiren gemilerde ise 2025’in son çeyreğinden bu yana liman başkanlıklarınca durum değerlendirme kontrollerinin sürdürüldüğünü ifade etti.
Türkiye’nin artan ticaret hacmiyle birlikte denizcilik sektörünün de güçlenerek büyüdüğünü vurgulayan Uraloğlu, denizlerde can, mal ve çevre güvenliğini artırmaya yönelik tüm uygulamaların tavizsiz şekilde devam edeceğini kaydetti.
