Sosyal medya üzerinden konuya ilişkin detayları paylaşan eski AK Parti Milletvekili Şamil Tayyar, sistemin temel amacının hayat pahalılığı karşısında alım gücünü korumak olduğunu aktardı. Tartışılan mekanizma klasik sosyal yardım formatından farklı bir yol izliyor.
GEÇİM ENDEKSİ BELİRLENECEK, FARK DEVLETTEN
Yeni modelde ilk adım, devlet tarafından bir “geçim endeksi” oluşturulması. Bu endeks, bir hanenin temel ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için gereken ortalama tutarı temsil edecek. Ardından haneler için gelir ve servet analizleri yapılacak. Eğer hane geliri belirlenen eşiğin altında kalıyorsa aradaki fark “sosyal maaş” olarak ödenecek.
Sistemin en çarpıcı yönü ise emeklilerin de bu kapsama dahil edilmesi. Böylece örneğin:
Hane geliri 20 bin TL, geçim endeksi 30 bin TL olarak hesaplanırsa, 10 bin TL’lik fark devlet tarafından karşılanacak.
Bu farkın her ay düzenli olarak hesaba yatırılması planlanıyor. Böylece düşük gelirli emeklilerde fiili maaş seviyesi “tamamlama” yoluyla yükselmiş olacak.
PİLOT UYGULAMA YAZ DÖNEMİNDE
Kulislere yansıyan bilgilere göre sistem Haziran veya Temmuz ayında 2-3 ilde pilot olarak test edilecek. Geliri zaman içinde artan haneler ise sistemden otomatik çıkarılacak. Bu yönüyle model, hem dinamik hem de bütçe disiplini gözeten bir yapıya sahip.
KAMU ÇALIŞANLARI İÇİN AYRI REFORM PAKETİ
Şamil Tayyar ayrıca yıl sonuna doğru kamu çalışanlarını ilgilendiren ayrı bir maaş ve çalışma şartları reformunun da Meclis’e gelebileceğini belirtti. Böylece hem emekliler hem maaşlı kesim için iki farklı hat üzerinden çalışma yürütülecek.
SİYASİ ETKİSİ DE KONUŞULUYOR
Ekonomik adımların toplumsal sonuçlar doğurduğu Türkiye’de, bu yeni modelin emekli gündemine hangi ölçüde etki edeceği merak konusu. Özellikle yerelde yoğun eleştiri alan maaş zamlarının ardından böyle bir mekanizmanın devreye alınması, siyasetin ekonomi başlığı altındaki dengelerini de değiştirebilir.
Dolayısıyla, emeklinin alım gücünü korumaya yönelik bu yeni “tamamlama” modeli hayata geçerse, kamu destekleri yeni bir evreye taşınmış olacak. Emekliler ise “10 bin lira ek maaş” tartışmalarının ötesinde, doğrudan gelir tabanının güçlendirildiği yeni bir sürecin içine girmiş olacak.
