Küresel iklim değişikliğinin etkileri şehirlerde daha belirgin hale geliyor. Yaz aylarında sıcaklık rekorları kırılırken, kısa süre içinde düşen yoğun yağışlar kentsel altyapıyı zorlayarak ani su baskınlarına neden oluyor. Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC), kentlerin iklim riskleri açısından en kırılgan alanlar arasında yer aldığını bildiriyor.
SÜNGER ŞEHİR MODELİNİN TEMELİ DOĞA TEMELLİ ÇÖZÜMLER
“Sünger şehir” yaklaşımı, yağmur suyunun hızla kanalizasyon sistemine değil, geçirgen yüzeylere ve yeşil alanlara yönlendirilmesini esas alıyor. Bu kapsamda:
- geçirgen kaldırımlar,
- yağmur bahçeleri,
- su tutucu park alanları,
- yeşil çatılar
gibi uygulamalar kullanılıyor. Böylece yağmur suyu yüzeyde tutuluyor, zemine süzülerek yer altı su kaynaklarına katkı sağlıyor ve altyapı üzerindeki yük azaltılıyor.
HEM SU BASKINLARINI HEM ISI ADASINI AZALTIYOR
“Kentsel ısı adası” olarak bilinen sıcaklık artışı, koyu renkli asfalt ve çatı yüzeyleri nedeniyle şehirlerde hissedilir seviyelere ulaşıyor. Sünger şehir uygulamaları gölgeleme, buharlaşma ve bitki örtüsü sayesinde sokak seviyesinde sıcaklığı düşürebiliyor. Aynı zamanda şiddetli yağışlarda altyapının taşmasının önüne geçerek su baskınlarını da azaltıyor.
GELENEKSEL ALTYAPI YETERSİZ KALABİLİYOR
Şehirlerde yıllardır kullanılan boru ve kanal sistemine dayalı “gri altyapı” yaklaşımı, yağmur suyunu hızla bölgeden uzaklaştırmayı hedefliyor. Ancak beton yüzeylerin suyu emmemesi ve ani yağışların artması nedeniyle bu sistem birçok şehirde kapasitesini aşabiliyor. Bu durum özellikle dar sokaklarda ve alt kotlarda su taşkınlarına yol açıyor.
KURUMLAR ARASI KOORDİNASYON ÖNEMLİ
Uzmanlar, sünger şehir uygulamalarında başarı için yalnızca mühendislik çözümlerinin değil, kurumsal iş birliğinin de gerekli olduğunu belirtiyor. Park ve bahçeler, su işleri, imar ve ulaşım gibi birimlerin ortak planlama yapması, düzenli bakım süreçlerinin oluşturulması gerektiği ifade ediliyor. Ayrıca yeşil alan projelerinin sosyal etkilerinin de göz önünde bulundurulması isteniyor.
ULUSLARARASI DESTEK ARTIYOR
Birleşmiş Milletler Habitat Programı, kentlerde iklim risklerinin azaltılması için doğa temelli çözümlerin yaygınlaştırılması gerektiğini vurguluyor. Program, sünger şehir yaklaşımını iklim eylemini hızlandıran modern kent stratejileri arasında gösteriyor.
