İsrail, işgal altındaki Doğu Kudüs'teki Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA) genel merkezine el koyup içerideki tesislerini yıktı. Bu eylem, uluslararası hukuku ihlalde yeni bir seviye teşkil ediyor.
ULUSLARARASI HUKUK AÇIK VE KASITLI ŞEKİLDE HİÇE SAYILIYOR
UNRWA Genel Komiseri Philippe Lazzarini, resmi sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İsrail'in gerçekleştirdiği eylemden"BM'ye bağlı bir kuruluşa karşı eşi benzeri görülmemiş bir saldırı" olarak bahsetti. Lazzarini, İsrail’in UNRWA merkez yerleşkesine el koymasını ve bazı tesisleri yıkmasını, “BM’nin ayrıcalık ve dokunulmazlıkları ile uluslararası hukukun açık ve kasıtlı bir şekilde hiçe sayılması” olarak tanımladı. Lazzarini, tüm BM üyesi devletler gibi İsrail’in de UNRWA binalarının dokunulmazlığına saygı göstermekle yükümlü olduğunu hatırlattı. Aynı zamanda İsrail’in eylemlerinin "Filistinli mültecilerin kimliğini silmeye yönelik adımlar" anlamına geldiğine dikkat çekti.
Aynı zamanda Lazzarini, 14 Ocak’ta Doğu Kudüs’te bir UNRWA sağlık merkezine baskın düzenlendiğini ve kapatma talimatı verildiğini hatırlattı. Öte yandan Ekim 2024’te İsrail Meclisi tarafından kabul edilen UNRWA karşıtı yasa kapsamında önümüzdeki hafta tüm sağlık ve eğitim tesislerine su ve elektrik tedarikinin durdurulacağını belirtti. Lazzarini, bu eylemlerin Uluslararası Adalet Divanı’nın (UAD) Ekim 2025’teki kararlarıyla da çeliştiğini söyledi. Genel Komiser şu ifadeleri kullandı:
"Önceki kundaklama saldırıları ve geniş çaplı dezenformasyon kampanyasıyla birlikte bu eylemler Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Ekim 2025'te verdiği, İsrail'in uluslararası hukuk uyarınca UNRWA'nın faaliyetlerini engellemek veya önlemekle değil kolaylaştırmakla yükümlü olduğunu yineleyen kararıyla çelişmektedir. Mahkeme ayrıca İsrail'in Doğu Kudüs üzerinde yargı yetkisinin olmadığını da vurgulamıştır. Hiçbir istisna olamaz."
BM ÜYE DEVLETLERİ HAREKETE GEÇMEYE ÇAĞIRILIYOR
UNRWA’nın başına gelenlerin, işgal altındaki Filistin topraklarındaki diğer kurum ve diplomatik misyonlara da örnek olabileceğine dikkat çeken Lazzarini, BM üye devletlerini İsrail’in uluslararası hukuk ihlallerine karşı harekete geçmeye çağırdı.
BİNAYA İSRAİL BAYRAKLARI ASILDI
İsrail güçleri, 30 Ocak 2025'te faaliyetleri yasaklanan UNRWA'nın işgal altındaki Doğu Kudüs'te bulunan genel merkezine sabah saatlerinde baskın düzenleyerek yerleşkeye el koymuş ve içerideki tesisleri yıkmıştı. İsrail Dışişleri Bakanlığı, arazinin İsrail’e ait olduğunu belirterek yerleşkeye el koyduklarını ve UNRWA’nın Hamas ile ilişkili olduğunu iddia etmişti. Yıkımın gerçekleştiği ana binaya da İsrail bayrakları asılmıştı.
Aynı zamanda İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ve bazı aşırı sağcı milletvekilleri de yıkma ve boşaltma faaliyetlerine destek vermek için bölgede bulunuyordu.
İSRAİL UNRWA'YI YASAKLAMIŞTI
Ekim 2024’te İsrail Meclisi, bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddialarıyla ajansın İsrail ve işgal altındaki Doğu Kudüs’teki faaliyetlerini yasaklayan düzenlemeyi kabul etmişti. Kararın 30 Ocak 2025’te yürürlüğe girmesi sonucunda BM çalışanları bölgeden ayrıldı. UNRWA’nın bölgedeki faaliyetlerinin durdurulması ise Filistin topraklarındaki yaklaşık 2,5 milyon mültecinin hayatını olumsuz etkiledi.
